18 Δεκέμβριος 2012, 07:15 - Τελευταία Ενημέρωση: 5 Σεπτέμβριος 2014, 21:26

18 Δεκεμβρίου 1892: Ο Καρυοθραύστης του Τσαϊκόφσκι

  • 18 Δεκεμβρίου 1892: Ο Καρυοθραύστης του Τσαϊκόφσκι

Τα 120α γενέθλιά του γιορτάζει σήμερα ο Καρυοθραύστης και η Google του έχει αφιερώσει το σημερινό της doodle. Το έργο, που εκτυλίσσεται την παραμονή των Χριστουγέννων σ’ ένα σπίτι μιας μικρής γερμανικής πόλης, κινείται μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας.

Μπαλέτο σε δύο πράξεις και τρεις σκηνές του σπουδαίου ρώσου συνθέτη Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι σε λιμπρέτο του Μαριούς Πετιπά και χορογραφία των Μαριούς Πετιπά και Λεβ Ιβάνοφ. Είναι ένα από τα δημοφιλέστερα έργα στην ιστορία του μπαλέτου.

Ο «Καρυοθραύστης» ( Щелкунчик, Στσελκούντσικ, στα ρωσικά) βασίζεται στο παραμύθι του γερμανού συγγραφέα ΄Ερνστ Χόφμαν «Ο Καρυοθραύστης και ο βασιλιάς των ποντικών» (1816), μία σκληρή ιστορία για την ανθρώπινη φύση και την φιλία. Το 1844 διασκευάστηκε από τον Αλέξανδρο Δουμά πατέρα, ο οποίος με μεγάλη ευαισθησία κατόρθωσε να μετατρέψει την ιστορία του Καρυοθραύστη σε ένα τρυφερό παιδικό παραμύθι που διαβάζεται μέχρι τις μέρες μας.

Το 1891 ο διευθυντής των «Αυτοκρατορικών Μπαλέτων» της Αγίας Πετρούπολης Ιβάν Βσεβολόζκι παρήγγειλε στον Τσαϊκόφσκι δύο έργα ( μία όπερα και ένα μπαλέτο), τα οποία θα ανέβαιναν στην ίδια παράσταση. Η όπερα επρόκειτο να είναι η «Γιολάντα», ενώ για το μπαλέτο συμβουλεύτηκε τον φίλο του χορογράφο Μαριούς Πετιπά, ο οποίος του πρότεινε το παραμύθι του Χόφμαν στην διασκευή του Δουμά πατρός.

Η πρεμιέρα του «Καρυοθραύστη» δόθηκε μαζί με την όπερα «Γιολάντα» στις 6 Δεκεμβρίου 1892 (18 Δεκεμβρίου με το νέο ημερολόγιο) στο θέατρο Μαρίνσκι της Αγίας Πετρούπολης, χωρίς μεγάλη επιτυχία. Οι κριτικοί είχαν σοβαρές ενστάσεις για το ανέβασμα του μπαλέτου αλλά επαίνεσαν την μουσική του Τσαϊκόφσκι. Ο «Καρυοθραύστης» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Λονδίνο το 1934 και δέκα χρόνια αργότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Άρχισε να γνωρίζει επιτυχία σε παγκόσμια κλίμακα μόλις την δεκαετία του εξήντα. Σήμερα είναι ένα από τα δημοφιλέστερα έργα στην ιστορία του μπαλέτου και μια από τις σταθερές στα καλλιτεχνικά δρώμενα των Χριστουγέννων.

Ο «Καρυοθραύστης», που διαρκεί γύρω στα 85 λεπτά, είναι από τις δημοφιλέστερες συνθέσεις του Τσαϊκόφσκι. Η μουσική του ανήκει στην Ρομαντική περίοδο και περιέχει πασίγνωστες μελωδίες (Overture, March,Trepak, Waltz of Flowers, Dance of the Sugar Plum Fairy). Αρκετά νωρίτερα από την πρεμιέρα του μπαλέτου (19 Μαρτίου 1892), ο Τσαϊκόφσκι παρουσίασε μια εικοσάλεπτη ορχηστική σουίτα με τα κυριότερα μουσικά θέματα του «Καρυοθραύστη» (Σουίτα «Καρυοθραύστης», έργο 71α).

Πλοκή του Μπαλέτου
Στην πρώτη πράξη, η μικρή Κλάρα δέχεται ένα δώρο από τον νονό της, τον δημοτικό σύμβουλο και παιγνιδοποιό Ντροσελμάγερ. Είναι ένας κινούμενος στρατιώτης, που λειτουργεί ως καρυοθραύστης. Όταν η γιορτή τελειώνει και οι καλεσμένοι φεύγουν, η Κλάρα μπαίνει στο ήσυχο σαλόνι για να κοιμίσει τον καρυοθραύστη. Καθώς το ρολόι χτυπά μεσάνυχτα, το κορίτσι αποκοιμάται και μεταφέρεται σε έναν παραμυθένιο κόσμο. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο μεγαλώνει μαγικά, όλα τα παιχνίδια, ανάμεσά τους και ο καρυοθραύστης, ζωντανεύουν και ρίχνονται στη μάχη με μεγάλα ποντίκια που εισβάλλουν στο δωμάτιο. Τελικά ο καρυοθραύστης κερδίζει τη μάχη και μεταμορφώνεται σε έναν όμορφο πρίγκηπα.

Στη δεύτερη πράξη, η Κλάρα και ο πρίγκηπας - Καρυοθραύστης ξεκινούν για ένα μαγικό ταξίδι. Περνούν από την Βασίλισσα του Χιονιού αλλά και από την χώρα των Ζαχαρωτών με την νεράιδα Ζαχαρένια. Η Κλάρα δεν θέλει να αποχωριστεί τον Καρυοθραύστη της, όμως την ημέρα των Χριστουγέννων, καθώς ξυπνά κοντά στην οικογένειά της, το μόνο που κρατά στα χέρια της είναι ο Καρυοθραύστης, η κούκλα που της είχε χαρίσει ο νονός της.

Πηγή: sansimera.gr