25 Σεπτέμβριος 2014, 14:25 - Τελευταία Ενημέρωση: 17 Οκτώβριος 2014, 16:32

Το σενάριο του National Geographic για την Αμφίπολη: Γυναίκα η ένοικος

  • Το σενάριο του National Geographic για την Αμφίπολη: Γυναίκα η ένοικος

Η μητέρα ή η σύζυγος του Αλέξανδρου; Πώς εξηγεί την υπόθεση ο Άντριου Τσαγκ, ιστορικός, αιγυπτιολόγος και ερευνητής του μεγάλου στρατηλάτη. 

Μία από τις πιο κλισέ φράσεις που τον τελευταίο καιρό συνοδεύουν τις δηλώσεις των αρχαιολόγων για την Αμφίπολη, είναι ότι «πρέπει να περιμένουμε την ανασκαφή να μιλήσει». Αυτό όμως δεν εμποδίζει όσους παρακολουθούν το μυστικό των 2.500 χρόνων που έρχεται σταδιακά στο φως να διατυπώνουν τις δικές τους θεωρίες και εικασίες. 

Ένας από τους ανθρώπους με μεγάλο ενδιαφέρον για τα όσα γίνονται στον Τύμβο της Αμφίπολης είναι ο ιστορικός και αιγυπτιολόγος Άντριου Τσαγκ. Και όσοι αναρωτιούνται ποιος είναι ο κύριος, αρκεί να ρίξει μια ματιά στη βιβλιογραφία που σχετίζεται με τον Αλέξανδρο. Ένα από τα πιο διαβασμένα βιβλία που έχει γράψει ο Τσαγκ έχει τίτλο «Η αναζήτηση του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου», ενώ πολλά ντοκιμαντέρ και δοκίμια για το σημείο όπου έχει ταφεί ο μεγάλος στρατηλάτης φέρουν την υπογραφή του. 

Στις 6 Σεπτεμβρίου ο Άντριου Τσαγκ γράφει ένα άρθρο για λογαριασμό του National Geographic στο οποίο δίνει τις δικές του παρατηρήσεις σχετικά με τις Καρυάτιδες που μόλις είχαν έρθει στο φως. Όμως σχεδόν 15 ημέρες μετά επανέρχεται με ένα ακόμα άρθρο που φέρει έναν αινιγματικό τίτλο: «Είναι η μητέρα του Αλέξανδρου στον τύμβο της Αμφίπολης;». 

Μυρτάλη Ολυμπιάδα, Χρυσό περίαπτο (Φωτογραφία: Χαράλαμπος Γκούβας - Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης)

Με το κείμενό του ο Τσαγκ, εκτός ότι απαντά εμμέσως στο δίλημμα που έχει προκύψει με τη χρονολόγηση του μνημείου, υποστηρίζει ότι ξέρει την ένοικο του τάφου. Δεν είναι άλλη –λέει– από την Ολυμπιάδα, και οι Καρυάτιδες δεν είναι οι γνωστές Κόρες της αρχιτεκτονικής αλλά Κλώδωνες, δηλαδή μαινάδες που έπαιρναν μέρος σε διονυσιακά και ορφικά όργια και τρόμαζαν τους άνδρες με στεφάνια που έφεραν πλεγμένα φίδια ώστε να τους αποτρέψουν να πλησιάσουν. 

Ο Λέοντας δείχνει Ολυμπιάδα

Το σενάριο περί Ολυμπιάδας ήταν από τα πρώτα που «έπαιξαν» με το που τα φώτα στράφηκαν στην ανασκαφή της Αμφίπολης. Όσοι απέρριπταν τη συγκεκριμένη εικασία επικαλούνταν τον Λέοντα της Αμφίπολης. «Ποτέ δεν θα τοποθετούσαν ένα λιοντάρι στην κορυφή του τύμβου αν μέσα ήταν θαμμένη γυναίκα», έλεγαν χαρακτηριστικά.

«Θα εξηγήσω γιατί το λιοντάρι ταιριάζει με την Ολυμπιάδα», διατείνεται ο Τσαγκ. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ο Πλούταρχος έχει γράψει στον Βίο Αλεξάνδρου ότι όταν η μητέρα τού μετέπειτα στρατηλάτη ήταν έγκυος, ο Φίλιππος ονειρεύτηκε ότι έβαλε στην κοιλιά της μια σφραγίδα η οποία έφερε ένα λιοντάρι. 


Αναπαράσταστη στο Λέοντα της Αμφίπολης στην κορυφή του Τύμβου

Και ενώ κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με τον Πλούταρχο, όσοι διαφωνούν με την εικασία ότι «ένοικος» του μεγαλοπρεπούς τάφου είναι η μητέρα του Αλέξανδρου επικαλούνται τον Διόδωρο ο οποίος κατηγορεί τον Κάσσανδρο ότι την άφησε άταφη στο σημείο όπου δολοφονήθηκε από τους συγγενείς των θυμάτων της. 

«Κανείς δεν μπορεί να πει, ωστόσο, ότι οι υποστηρικτές και οι συγγενείς της Ολυμπιάδας δεν πήραν τη σορό της κάποια στιγμή», λέει ο Άντριου Τσαγκ. Υπογραμμίζει, δε, ότι την εποχή εκείνη υπήρχε κοινωνική και ηθική υποχρέωση ώστε η μητέρα του Αλέξανδρου να λάβει τελικά τη μεταθανάτια τιμή που της άξιζε. 

Προς το τέλος του άρθρου του, βέβαια, ο Τσαγκ φροντίζει να αφήσει ανοιχτό και ένα παραθυράκι σε περίπτωση που τα ευρήματα τον διαψεύσουν. «Δεν αποδεικνύω ότι πρόκειται για την Ολυμπιάδα. Σας εξηγώ όμως γιατί είναι η ιδανική υποψήφια σύμφωνα με τα όσα έχουν βρεθεί. Η Ρωξάνη είναι η δεύτερη πιο πιθανή», υποστηρίζει. 

Και οι Καρυάτιδες δείχνουν γυναίκα

Πρώτοι και καλύτεροι φύλακες του μαυσωλείου της Αμφίπολης είναι οι Σφίγγες που βρίσκονται στην είσοδο του μνημείου. Οι Καρυάτιδες είναι οι δεύτεροι φύλακες – επίσης «γένους θηλυκού». Για τον Άντριου Τσαγκ πρόκειται για μία ακόμα ένδειξη ότι ο τάφος ανήκει σε γυναίκα. Όπως εξηγεί, τον 4ο π.Χ. αιώνα τα πράγματα ήταν ξεκάθαρα: οι βασιλιάδες είχαν άνδρες και έφηβους για υπηρέτες και οι βασίλισσες γυναίκες και έφηβα κορίτσια. 

Επικαλούμενος και πάλι τον Πλούταρχο, ο συγγραφέας του άρθρου σημειώνει ότι υπάρχουν μαρτυρίες για τη ζωή της Ολυμπιάδας και των ακολούθων της. «Συμμετείχαν –μαζί με τη βασίλισσά τους– σε διονυσιακά και ορφικά όργια και αποκαλούνταν Κλώδωνες», εξηγεί. 

Για τον Άντριου Τσαγκ οι Καρυάτιδες αναπαριστούν εκείνη την ακολουθία της Ολυμπιάδας. «Στην υπόθεση ότι ο τάφος ανήκει στη μητέρα του Αλέξανδρου, οι Καρυάτιδες είναι οι Κλώδωνες που μοιράστηκαν τις γιορτές με την βασίλισσα και τώρα φυλάσσουν τον τάφο της», καταλήγει. 

Τμήμα σύνταξης pontos-news.gr με πληροφορίες από το National Geographic