23 Ιούνιος 2014, 13:41 - Τελευταία Ενημέρωση: 5 Σεπτέμβριος 2014, 19:07

Ο Κλήδονας και το Αμίλητο Νερό - Πώς ο Αϊ-Γιάννης όριζε τις τύχες των κοριτσιών στον Πόντο

  • Ο Κλήδονας και το Αμίλητο Νερό - Πώς ο Αϊ-Γιάννης όριζε τις τύχες των κοριτσιών στον Πόντο

Στις 24 Ιουνίου, μέρα που είναι πολύ κοντά στις θερινές τροπές του ήλιου, ο λαός μας τιμά το Γενέθλιο του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

Τα παλαιότερα χρόνια τις μέρες αυτές οι άνθρωποι πηδούσανε φωτιές που ανάβανε σε αυλές και σε πλατείες για αποτροπή κάθε κακού και για κάθαρση.

Στη Ματσούκα του Πόντου άναβαν την πυρά όπως έλεγαν με τσίκουτα, δηλ. με ξερόκλαδα από έλατα που μάζευαν τα παιδιά. Ενώ το ξημέρωμα ανήμερα του Αϊ- Γιαννιού πηγαίνοντας στο πανηγύρι του Βαζελώνα, ανέβαιναν στα υψώματα για να δούν πως κλώσκεται ο ήλεν, πως γυρίζει ο ήλιος.

Την παραμονή της γιορτής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και Βαπτιστού, στον Πόντο τηρούσαν το έθιμο του Κλήδονα.

Οι νοικοκυρές καθάριζαν τα σπίτια, περιμένοντας τις τύχες των κοριτσιών τους, γιατί ο Αϊ-Γιάννης πίστευαν ότι φέρνει τύχες.

Το έθιμο του Κλήδονα

Το βράδυ της παραμονής του Αϊ Γιαννιού, όλες οι ανύπαντρες κοπέλες έβαζαν μέσα σ’ ένα πήλινο σκεύος ένα σημάδι, ένα  αντικείμενο τους, συνήθως κάποιο κόσμημα. Μετά έδιναν το σκεύος σ’ ένα πρωτότοκο παιδί και του έλεγαν να το γεμίσει με νερό από εφτά βρύσες χωρίς να μιλήσει σε κανέναν. Αυτό ήταν και το αμίλητο νερό. Άφηναν το δοχείο κάτω από τ’ άστρα και το φεγγάρι για να μαγευτεί και να τους φανερώσει την τύχη τους.

Την επόμενη μέρα όλες οι κοπέλες αμίλητες προχωρούσαν σ’ ένα εξοχικό μέρος για να κάνουν τον κλήδονα. Φτάνοντας κάλυπταν το κεφάλι μιας πρωτότοκης και από πρώτα στέφανα κοπέλας με πέπλο και αφού της έδιναν το δοχείο αρχίζε κάποια λέγοντας ένα δύστιχο, ένα κοτσάκ συνήθως για έρωτα, ευτυχία ή γάμο, ενώ κάποια άλλη παράλληλα έβγαζε κάθε φορά κ’ ένα αντικείμενο και, σε όποια ανήκε, εκείνη αφορούσε και το δίστιχο που έλεγαν.

Μια άλλη εκδοχή λέει ότι το δοχείο κρατούσε μια παντρεμένη γυναίκα κι έλεγε: Σε πρωτικάρ' κορίτζ', χάλα καλλορίζικος και έβγαλ' το ριζικό σ'.

Μετά το τέλος της τελετής αφού έβγαζαν όλα τα αντικείμενα από το δοχείο και αφαιρούσαν τη νυφική καλύπτρα από το κεφάλι της κοπέλας, ξεφάντωναν τραγουδώντας και χορεύοντας μέχρι το βράδι.

Το έθιμο συνήθιζαν να τηρούν οι κοπέλες σε πολλά μέρη της Ελλάδας κι ονομάζαν τον Άγιο, Αϊ Γιάννη Ριζικάρη, επειδή έφερνε τύχες στα κορίτσια ή Ριγανά επειδή μάζευαν τη ρίγανη.

Το έθιμο αυτό αναβιώνει από πολλούς Ποντιακούς Συλλόγους σήμερα.