4 Απρίλιος 2020, 13:31 - Τελευταία Ενημέρωση: 4 Απρίλιος 2020, 13:25

Covid-19 και παραπληροφόρηση: Πώς να αναγνωρίζετε τις ψευδείς ειδήσεις

  • Covid-19 και παραπληροφόρηση: Πώς να αναγνωρίζετε τις ψευδείς ειδήσεις
    (Φωτ.: Pixabay / Gerd Altmann)

Το ξέσπασμα του κορονοϊού έχει οδηγήσει σε παραπληροφόρηση, η οποία δυσχεραίνει τις προσπάθειες περιορισμού της πανδημίας. Από τον αρχικό ισχυρισμό ότι ο ιός εξαπλώθηκε μέσω μιας σούπας από νυχτερίδα έως πιο... καυτές αναφορές, όπως ότι χώρες της ΕΕ αντιμάχονται για τον ελάχιστο ιατρικό εξοπλισμό, τέτοιες είδους αναφορές βρίσκονται παντού.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) δήλωσε ότι οι ψευδείς ισχυρισμοί εξαπλώνονται ταχύτερα από τον ιό, και έχει ήδη περιγράψει την κατάσταση ως πλανητικών διαστάσεων πανδημία παραπληροφόρησης.

Πώς μπορείτε να αναγνωρίσετε την παραπληροφόρηση και πώς μπορείτε να αποτρέψετε τη διάδοση της; Τι κάνει η ΕΕ γι’ αυτό; Δείτε μερικές απαντήσεις:

Τι κάνει η ΕΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης;
Για την υποστήριξη της πραγματικής και αξιόπιστης πληροφόρησης δημιουργήθηκε η σελίδα Coronavirus response, η οποία περιλαμβάνει και ειδικές πληροφορίες για τη διόρθωση των κοινών μύθων που συνδέονται με το ξέσπασμα της πανδημίας.

Γιατί οι άνθρωποι σκοπίμως διαδίδουν ψευδείς πληροφορίες;
Κάποιοι το κάνουν για το κέρδος. Ο λόγος θα μπορούσε να είναι η προώθηση κακής ποιότητας προϊόντων ή η προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών στις ιστοσελίδες τους, για να αυξήσουν τα έσοδα από διαφημίσεις.

Σύμφωνα με έκθεση ειδικής ομάδας από την ΕΕ για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης, κάποιοι ψευδείς ισχυρισμοί προέρχονται από συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής Ακροδεξιάς, της Κίνας και της Ρωσίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος είναι πολιτικός: να υπονομευθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ή να προωθηθούν πολιτικές αλλαγές.

Ωστόσο, πολλοί που διαδίδουν την παραπληροφόρηση το κάνουν επειδή πιστεύουν ότι έτσι είναι τα πράγματα, και ότι δεν θα προκληθεί κάποια βλάβη.

Είναι η παραπληροφόρηση για τον Covid-19 πραγματικά τόσο επικίνδυνη;
Σε μια εποχή κατά την οποία πολλοί άνθρωποι ανησυχούν και είναι αποδέκτες συνταρακτικών ειδήσεων, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να παραμείνει κανείς ήρεμος και να ελέγξει την εγκυρότητα της είδησης. Στο παρελθόν η παραπληροφόρηση για τα εμβόλια απέτρεψε γονείς από το να εμβολιάσουν τα παιδιά τους κατά της ιλαράς και άλλων επικίνδυνων ασθενειών, με αποτέλεσμα την έκρηξη νέων κρουσμάτων ιλαράς.

Ακόμη και αν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν την παραπληροφόρηση, αυτή μπορεί να υπονομεύσει τις έννοιες της αλήθειας και της εμπειρογνωμοσύνης. Έτσι, ένα αυθόρμητο tweet χωρίς οποιαδήποτε στοιχεία από κάποιον μπορεί να έχει ίση απήχηση  όσο μια εμπεριστατωμένη ανάλυση από έναν εμπειρογνώμονα.

Τι μπορώ να κάνω για να αποτρέψω τη διάδοση της παραπληροφόρησης;
Η παραπληροφόρηση εξαρτάται από τους ανθρώπους που την πιστεύουν και την διαμοιράζονται. Και είναι εύκολο να ξεγελαστούν. Για να βεβαιωθείτε ότι δεν διαδίδετε παραπληροφόρηση, προσέξτε ιδιαίτερα όταν μοιράζεστε ειδήσεις που προκαλούν έντονη αντίδραση ή που φαίνονται πολύ καλές ή πολύ κακές για να είναι αληθείς. Ένας εύκολος πρώτος έλεγχος είναι να ψάξετε στο διαδίκτυο για να δείτε αν υπάρχουν περισσότερες από μία αξιόπιστες πήγες που αναφέρουν το ίδιο πράγμα.

Εάν δεν είστε σίγουροι, υπάρχουν διαθέσιμοι πολλοί οδηγοί ελέγχου γεγονότων.

Τι μπορώ να κάνω εάν βλέπω ή ακούω κάποιον να διαμοιράζεται παραπληροφόρηση;
Μπορείτε να κάνετε αναφορά της παραπληροφόρησης στην πλατφόρμα κοινωνικών μέσων όπου την εντοπίσατε. Πολλές από αυτές έχουν δεσμευτεί να εργαστούν εναντίον της παραπληροφόρησης που σχετίζεται με τον κορονοϊό.

Επίσης, μιλήστε με το άτομο που την διαδίδει: πρόκειται πιθανώς για ακούσια διάδοση. Οι ερευνητές λένε ότι ο καλύτερος τρόπος να προσεγγίσετε ανθρώπους που πιστεύουν στις θεωρίες συνωμοσίας είναι δείχνοντας ενσυναίσθηση – επικαλούμενοι την κριτική τους σκέψη και αποφεύγοντας να τους γελοιοποιήσετε.

  • Πηγή: europarl.europa.eu.