30 Μάρτιος 2020, 14:08 - Τελευταία Ενημέρωση: 30 Μάρτιος 2020, 14:21

Πέθανε ο Μανώλης Γλέζος

  • Πέθανε ο Μανώλης Γλέζος
    Ο Μανώλης Γλέζος (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Ορέστης Παναγιώτου)

Έφυγε σήμερα, σε ηλικία 98 ετών, ο αγωνιστής της Αριστεράς Μανώλης Γλέζος. Γεννημένος στην Απείρανθο Νάξου, στις 9 Σεπτεμβρίου 1922, είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας στις 17 Μαρτίου. Ένιωθε, από την άλλη, μισός Ναξιώτης και μισός Παριανός, με ιδιαίτερη αγάπη για την Πάρο, αφού από εκεί καταγόταν η μητέρα του, Ανδρομάχη Ναυπλιώτου. Στην Πάρο, άλλωστε, συνήθιζε να περνά τα καλοκαίρια του τα τελευταία χρόνια. Ο πατέρας του, Νικόλαος Γλέζος ήταν δημόσιος υπάλληλος και δημοσιογράφος.

Ο Μανώλης Γλέζος άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του στη σύγχρονη πολιτική και κοινωνική ιστορία της Ελλάδας.

Σύμβολο αγώνα και αντίστασης κατά της γερμανικής κατοχής, μαζί με τον Απόστολο Σάντα κατέβασαν τον Μάιο του 1941 τη σημαία της ναζιστικής Γερμανίας από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, σε μία πράξη που θεωρείται από τις κορυφαίες αντιστασιακές ενέργειες σε όλη την Ευρώπη. Μοναδικά τους «όπλα», ένα φαναράκι και ένα σουγιά. Και οι δύο έφηβοι έχουν περιγράψει σε κατοπινές συνεντεύξεις τους πώς ανέβηκαν, πού κρύφτηκαν αμέσως μετά (στις σπηλιές του Βράχου που είναι ταυτισμένος με το ιδανικό της Δημοκρατίας), πώς έκρυψαν στον κόρφο τους ένα κομμάτι από τη σημαία... Η θέα της σημαίας που λείπει από τον ιστό, προκαλεί την επομένη εκνευρισμό στον κατακτητή, δίνει κουράγιο στον κατακτημένο αλλά αδούλωτο λαό της Αθήνας και όλης της Ελλάδας. Η ποινή, ερήμην σε θάνατο.

Μετά τον πόλεμο εργάστηκε ως δημοσιογράφος, αναλαμβάνοντας αρχισυντάκτης της εφημερίδας Ριζοσπάστης, ενώ αργότερα υπήρξε διευθυντής και της εφημερίδας Αυγής. Οι συνεχείς δικαστικές του περιπέτειες μέχρι την οριστική του απαλλαγή με τη γενική αμνηστία του 1971 προκάλεσαν συχνά την αντίδραση της ελληνικής και της διεθνούς κοινής γνώμης.

Ενεργός πολιτικά, εξελέγη βουλευτής και ευρωβουλευτής με τρία κόμματα (ΕΔΑ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ), υπήρξε πρόεδρος της ΕΔΑ και επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας της ΛΑ.Ε στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015, χωρίς όμως να καταφέρει να εκλεγεί. Ο Μανώλης Γλέζος καταδικάστηκε συνολικά 28 φορές για την πολιτική του δραστηριότητα, τρεις εξ αυτών σε θάνατο και παρέμεινε στις φυλακές και στην εξορία συνολικά 16 χρόνια.

Βραβεύτηκε το 1962 από την ΕΣΣΔ με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Λένιν, όμως το 1968 καταδίκασε τη σοβιετική εισβολή στην Πράγα και αποστασιοποιήθηκε από το ΚΚΕ.

Ο Σαρλ ντε Γκωλ τον έχει χαρακτηρίσει ως τον «πρώτο παρτιζάνο της Ευρώπης».

Ο Μ. Γλέζος δεν ήθελε να τον αποκαλούν «ήρωα», για εκείνον ήρωας ήταν ο μικρότερος αδελφός του, Νίκος, που εκτελέσθηκε από τους Γερμανούς στην Καισαριανή το Μάιο του '44, αφήνοντας πίσω του το εξής σημείωμα για τη μάνα τους: «Αγαπητή μητέρα σας φιλώ, χαιρετισμούς, σήμερα πάω για εκτέλεση. Πάω. Πέφτοντας για τον ελληνικό λαό». Ήταν ένας καημός μέσα του ο πρόωρος χαμός του αγαπημένου του Νίκου, ένας καημός για τον οποίον σπάνια τον άκουγες να μιλά.

Η τελευταία, ίσως, δημόσια παρουσία-παρέμβαση του Μ. Γλέζου, ήταν στη δίκη της Χρυσής Αυγής, το 2018, όταν με τη συμπλήρωση πέντε χρόνων από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, ο Μανώλης Γλέζος πήγε και κάθισε στο πλευρό της μητέρας του, Μάγδας.

Από σήμερα, ο «Τελευταίος Παρτιζάνος» -όπως τιτλοφορείται το ντοκιμαντέρ του Ανδρέα Χατζηπατέρα για τον Μανώλη Γλέζο- δεν είναι πια ανάμεσά μας.