21 Μάρτιος 2020, 17:09 - Τελευταία Ενημέρωση: 21 Μάρτιος 2020, 17:02

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Η γερανοφόρος στον «Ακριτικό Κύκλο»

  • Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Η γερανοφόρος στον «Ακριτικό Κύκλο»
    Ο Διγενής και το φίδι (Δ. Σκουρτέλης)

Κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου, την ημέρα της εαρινής ισημερίας, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, την οποία εμπνεύστηκε αρχικά ο ποιητής Μιχαήλ Μήτρας – την πρότασή του την κατέθεσε το φθινόπωρο του 1997 στην Εταιρεία Συγγραφέων ζητώντας να υιοθετηθεί ο εορτασμός στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες.

Στην ποντιακή διάλεκτο έχουν γραφτεί σπουδαία ποιήματα, όπως είναι τα έμμετρα αφηγηματικά έργα που περιλαμβάνονται στον «Ακριτικό Κύκλο».

Το «Διγενής Ακρίτας» ή «Το έπος του Διγενή Ακρίτα» (τοποθετείται μεταξύ 11ου και 12ου αιώνα) θεωρείται το παλαιότερο λογοτεχνικό γραπτό μνημείο της δημώδους ελληνικής μεσαιωνικής γλώσσας. Στο «Ακρίτας όντας έλαμνεν αφκά σην ποταμέαν» (Σουρμένων) συναντάμε τη λέξη «γερανοφόρος», που κυριολεκτικά σημαίνει αυτόν που φορά ένδυμα σε χρώμα βαθύ γαλάζιο ή μπλε. Συνήθως περιγράφει μια γυναίκα άνω των 40· το σκούρο χρώμα στην ενδυμασία υπογραμμίζει τη σοβαρότητα του προσώπου και το σεβασμό προς αυτό.

Στην ποντιακή ποίηση ως γερανόφορος αναφέρεται συχνά η μάνα. Το ποντιακό τραγούδι του Ακρίτα που αναφέρεται στην αρπαγή της γυναίκας του από τους Σαρακηνούς και την απελευθέρωσή της καταλήγει με τους παρακάτω στίχους:

Ακρίτας επεκούμπιξε ένα ύπνο επήρε.
Όνταν τερεί το πέραν κιαν φουσάτο κατηβαίνει.
Τα δάκρ΄ ατ΄ς εκατέβαιναν σ΄ Ακρίτα την καρδία
Εγνέφιξε κι Ακρίτας μου ας στο γλυκό τον ύπνο
–Κόρη, ακείν΄ που έρχουνταν, κανάν πάλ΄ ΄κ΄ εγνωρίζεις;
–Εμπρός που έρ΄ται ο καβαλλάρ΄τ΄ς ομοιάζ΄ να έν΄ ο κύρη μ΄
κι ακείν΄ οι μαύροι αλογάντ΄ ομοιάζ΄ν να είν΄ τ΄ αδέλφα μ΄
κι ακείν΄ η γερανόφορος ομοιάζ΄ να έν΄ η μάνα μ΄.