19 Νοέμβριος 2019, 13:34 - Τελευταία Ενημέρωση: 19 Νοέμβριος 2019, 13:34

Ο Μίρκο Χάινεμαν δηλώνει: «Έλληνες του Πόντου, οι τελευταίοι Βυζαντινοί»

  • Ο Μίρκο Χάινεμαν δηλώνει: «Έλληνες του Πόντου, οι τελευταίοι Βυζαντινοί»
    Ο Μίρκο Χάινεμαν

Στους Πόντιους της Γερμανίας είναι ιδιαιτέρως γνωστός, καθώς τον περασμένο Μάρτιο συμμετείχε στην 24η Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων στην Ευρώπη (ΟΣΕΠΕ). Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Μίρκο Χάινεμαν, εκτός από ποντιακής καταγωγής από την πλευρά της μητέρας του, είναι και στενός συνεργάτης της Ομοσπονδίας – πολλές φορές έχει αφηγηθεί την ιστορία της ξεριζωμένης γιαγιάς του Αλεξάνδρας από τα Κοτύωρα.

Όλα τα βιώματά του αποτέλεσαν το υλικό για το βιβλίο του «Οι τελευταίοι του Βυζαντίου» που παρουσιάστηκε τον περασμένο Μάιο στο Βερολίνο, σε μια από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις στην Ευρώπη για τα 100 χρόνια από τη Γενοκτονία.

Με αφορμή το βιβλίο του ο Μίρκο Χάινεμαν μίλησε στον Γιώργο Παππά και η συνέντευξή του δημοσιεύτηκε στα Νέα. Όπως εξήγησε, οι Έλληνες του Πόντου είναι οι τελευταίοι Βυζαντινοί. Ο δημοσιογράφος, άλλωστε, αναζητά με τη ματιά του Γερμανού την καταγωγή του και δίνει στους γερμανόφωνους αναγνώστες μια αριστοτεχνικά δομημένη ιστορία μέσα από την προσωπική διαδρομή της γιαγιάς του που την πλέκει με τη μυθολογία, τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τον ξεριζωμό.

«Στο γερμανικό σχολείο στο μάθημα της Ιστορίας για τον Α’ Παγκόσμιο δεν υπήρχε καμία αναφορά στη Γενοκτονία των Ποντίων», είπε στον Γιώργο Παππά, και πρόσθεσε: «Όταν µιλάµε για εκείνη την εποχή στη Γερµανία κοιτάζουµε προς τα δυτικά και όχι προς τα νοτιοανατολικά». Η γιαγιά του όταν ήταν 15 ετών επιβιβάστηκε σε ένα ρωσικό πλοίο για να σωθεί από τα αντίποινα των Τούρκων για το βομβαρδισμό των Κοτυώρων τον Αύγουστο του 1917. Μέσα στον πανικό έχασε την οικογένειά της. Δούλεψε ως υπηρέτρια στη Ρωσία, αργότερα έφτασε στην Κωνσταντινούπολη και µε την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922 κατέληξε στην Καβάλα όπου παντρεύτηκε τον Χρήστο Μαρκόπουλο. Ο Μίρκο Χάινεμαν πέρασε τα παιδικά του καλοκαίρια με τη γιαγιά του, αλλά ήξερε αποσπασματικά την ιστορία της.


Η οικογένεια της Αλεξάνδρας και του Χρήστου Μαρκόπουλου. Καβάλα, 1937.
Η φωτογραφία περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Μίρκο Χάινεμαν

Όταν πολύ αργότερα ως δημοσιογράφος άρχισε να μελετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας βρέθηκε μέσα σε μια ελληνική ιστορία που αν και του ήταν παντελώς άγνωστη, ήταν παρόμοια με τη Γενοκτονία των Αρμενίων. «Ταίριαζαν με τις ιστορίες που γνώριζα από την οικογένειά µου», σημείωσε αναφερόμενος στο άρθρο των New York Times που είχε διαβάσει τότε και το οποίο ήταν γραμμένο το 1918 και αναφερόταν στους πρόσφυγες από τα Κοτύωρα που είχαν φτάσει στη Νέα Υόρκη.

Το βιβλίο του (Die letzten Byzantiner – Die Vertreibung der Griechen vom Schwarzen Meer, εκδ. Ch. Links Verlag) είναι δομημένο σε τρία επίπεδα: την οικογενειακή ιστορία, τις προσωπικές του αναμνήσεις µε την προσωπική του εµπλοκή και την ελληνική κουλτούρα 2.500 ετών στον Πόντο. Στέκεται δε ιδιαιτέρως στην Ανταλλαγή με τη Συνθήκη της Λοζάνης, και στο πώς επηρέασε και τους Τούρκους που ζούσαν στην Ελλάδα. Η βασική αιτία της τραγωδίας, για τον συγγραφέα, ήταν ο ανερχόμενος εθνικισμός τον 19ο-20ό αιώνα.

«Δεν µπορούµε να ξαναγράψουµε την ιστορία, αλλά πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να την αντιμετωπίζουμε», σημειώνει ο Μίρκο Χάινεµαν, ο οποίος στην ερώτηση πώς θα γίνει αυτό απαντά: «Να παραδεχτούµε ανοιχτά όσα έγιναν – και προς την κατεύθυνση της Τουρκίας. Να µην στήνουµε µνηµεία σε εγκληµατίες πολέµου».