25 Αύγουστος 2019, 21:08 - Τελευταία Ενημέρωση: 25 Αύγουστος 2019, 21:09

Η Εύξεινος Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών για τα κειμήλια της Σουμελά και τις προθέσεις της Τουρκίας

  • Η αντίδραση της ΠΟΕ για τη διεκδίκηση της Τουρκίας των κειμηλίων της Παναγίας Σουμελά
    Αντίγραφο της Παναγίας Σουμελά στην ιστορική μονή του Πόντου τον Δεκαπενταύγουστο του 2011 (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Νίκος Αρβανιτίδης)

Τη διαπίστωση ότι η πρόθεση του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας να αναζητήσει και να καταγράψει για πρώτη φορά τα κειμήλια που ανήκουν στην Παναγία Σουμελά της Τραπεζούντας γίνεται εκ του πονηρού, κάνει η Εύξεινος Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών. Αφορμή είναι η είδηση που δημοσιεύτηκε στον τουρκικό Τύπο, σύμφωνα με την οποία θα αναζητηθούν τουλάχιστον 100 κειμήλια που είτε βρίσκονται στην Τουρκία είτε στο εξωτερικό. «Τούρκοι ακαδημαϊκοί επισκέφθηκαν μουσεία, συλλέκτες και πανεπιστήμια σε Τραπεζούντα, Κωνσταντινούπολη, Ελλάδα, Ιρλανδία, Αγγλία και ΗΠΑ», σημειώνεται στα δημοσιεύματα.

Εκ μέρους της Ευξείνου Λέσχης Ευρωπαίων Πολιτών, ο υπεύθυνος Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων Στέφανος Τανιμαδίνης αναφέρει ότι υπάρχει βάσιμη υποψία ότι η Άγκυρα έβαλε στο μάτι και τα κειμήλια που βρίσκονται στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο.

Πρόκειται για την εικόνα της Παναγίας Σουμελά (που σύμφωνα με την παράδοση είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά), το χειρόγραφο Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου (6ος αι. μ.Χ.), το σταυρό του αυτοκράτορα Μανουήλ του Γ’ του Μεγαλοκομνηνού (14ος αι.), αλλά και έναν χρυσοκέντητο επιτάφιο (18ος αι.).

Μάλιστα, στην ανοιχτή επιστολή που εκδόθηκε αναφέρεται ότι για τα 77 κειμήλια που φυλάσσονται στην Αγια-Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη το ΔΣ της Μονής της Παναγίας Σουμελά εξέδωσε έναν τόμο με βάση το υλικό που παρέδωσαν Τούρκοι αρχαιολόγοι. Ταυτόχρονα υπογραμμίζεται ότι το θέμα έχει αναδειχθεί πολλές φορές από το ΠΑΣΠΕ και την Εύξεινο Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών.

Το ερώτημα που γεννάται, λέει η Εύξεινος Λέσχη Ευρωπαίων Πολιτών, είναι γιατί ενώ μέχρι σήμερα οι τουρκικές Αρχές δεν έχουν ενδιαφερθεί για την ανάδειξη των κειμηλίων που βρίσκονται στην Τουρκία, πλέον υπονοούν ότι θα ζητήσουν «να τους επιστραφεί κάτι που δεν τους ανήκει». Σύμφωνα με τον Στέφανο Τανιμανίδη, το θέμα έχει τέσσερις διαφορετικές οπτικές, την πολιτική, τη νομική ,τη θεολογική και την ηθική. Όπως εξηγεί:

  1. Είναι γνωστό ότι το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει αποφανθεί τελεσίδικα για σχετικό θέμα ότι «η κατάκτηση και η αρπαγή δεν αποτελούν ιδιοκτησία του κατακτητή».
  2. Η μεταφορά έγινε μετά από συνάντηση το 1930 και με τη σύμφωνη γνώμη των τότε πρωθυπουργών Ελευθέριου Βενιζέλου και Ισμέτ Ινονού.
  3. Η μεταφορά των τριών κειμηλίων στην Ελλάδα έγινε το 1931 με την παραχώρηση από πλευράς της τουρκικής κυβέρνησης της σχετικής άδειας και τη σύναψη σχετικού πρωτοκόλλου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
  4. Η Μονή της Παναγίας Σουμελά είναι σταυροπηγιακή και ανήκει στην πνευματική επιστασία του εκάστοτε Οικουμενικού Πατριάρχη, που τότε έδωσε τη σχετική ευλογία και έγκριση για την μεταστέγαση της εικόνας και των δύο άλλων κειμηλίων στην Ελλάδα.
  5. Η αγιογράφηση μιας εικόνας και η ένταξή της στην εκκλησιαστική κοινότητα είναι από μόνη της μια ομολογία πίστης και δεν μπορεί να υπάρξει ανεξάρτητα από τους χριστιανούς. Εάν τα κειμήλια πρέπει να επιστρέψουν στην ιστορική μονή, αυτό μπορεί να γίνει μόνο με τη επιστροφή και της μοναστικής κοινότητας σε αυτή.
  6. Μετά τη Γενοκτονία και την Ανταλλαγή ο ποντιακός ελληνισμός έχασε την ιστορική του πατρίδα και επιχείρησε μέσα από τα ιερά σύμβολα που μετέφερε ως πρόσφυγας στη μητροπολιτική του Ελλάδα να κρατήσει ζωντανή την ιστορική μνήμη, τα ήθη και έθιμα αιώνων και την ταυτότητά του.

Τέλος, ο Στέφανος Τανιμανίδης ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στην υλοποίηση της πρότασης που έχουν καταθέσει η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ και ο ΣΥΡΙΖΑ για τη συγκρότηση μόνιμης διακομματικής επιτροπής που θα εποπτεύεται από το υπουργείο Εξωτερικών για τη χάραξη εθνικής πολιτικής για το ποντιακό ζήτημα.