26 Αύγουστος 2018, 19:30 - Τελευταία Ενημέρωση: 26 Αύγουστος 2018, 19:33

Κύπρος: Η κατρακύλα της τουρκικής λίρας αλλάζει τις ισορροπίες στα Κατεχόμενα

  • Κύπρος: Η κατρακύλα της τουρκικής λίρας αλλάζει τις ισορροπίες στα Κατεχόμενα
    (Φωτ. αρχείου: EPA / Erdem Sahin)

Σε οικονομική ασφυξία βρίσκονται οι Τουρκοκύπριοι στα Κατεχόμενα, οι οποίοι πληρώνουν το τίμημα της βαθιάς οικονομικής κρίσης στην οποία βρίσκεται η Τουρκία. Η πλήρης εξάρτηση των κατεχόμενων περιοχών της Κύπρου από την Τουρκία είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στο ψευδοκράτος.

Η υποτίμηση της αξίας της τουρκικής λίρας σχεδόν κατά 60% έχει ως αποτέλεσμα οι Τουρκοκύπριοι να δυσκολεύονται να αγοράσουν τα είδη πρώτης ανάγκης και πλέον πληρώνουν δύο και τρεις φορές την τιμή των προϊόντων.

Τις τελευταίες ημέρες οι τιμές σε τρόφιμα, ενοίκια και λογαριασμούς κοινής ωφελείας έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ για τους Τουρκοκυπρίους. Ενδεικτικής της δεινής οικονομικής θέσης στην οποία βρίσκονται είναι το γεγονός ότι πολλοί ακύρωσαν τα ταξίδια τους που είχαν προγραμματίσει στο εξωτερικό για να περάσουν το μπαϊράμι.

Από την πτώση της τουρκικής λίρας δεν αποκλείεται να επηρεαστούν επιχειρήσεις και στις ελεύθερες περιοχές. Κι αυτό, γιατί πολλοί Τουρκοκύπριοι επιλέγουν τις υπεραγορές στις ελεύθερες περιοχές για τα ψώνια τους, λόγω της μεγάλης ποικιλίας των προϊόντων αλλά και των προσφορών. Επίσης δαπανούν πολλά χρήματα στις ελεύθερες περιοχές για την αγορά ειδών ένδυσης και για άλλα είδη του λιανικού εμπορίου.

Σύμφωνα με στοιχεία της JCC, από το 2015 μέχρι τον Ιούλιο του 2018 οι Τουρκοκύπριοι ξόδευσαν στις ελεύθερες περιοχές 84,6 εκατ. ευρώ με την πλειοψηφία των χρημάτων να δαπανάται σε υπεραγορές. Μόνο στις υπεραγορές οι Τουρκοκύπριοι δαπάνησαν πέραν των 15 εκατ. ευρώ. Να σημειωθεί πως το πιο πάνω συνολικό ποσό των αγορών των Τουρκοκυπρίων αφορά συναλλαγές που έγιναν μόνο με πιστωτικές κάρτες και δεν υπολογίζονται οι αγορές που έγιναν με μετρητά, καθώς δεν υπάρχουν σχετικά στοιχεία.

Εκπρόσωποι του εμπορίου, μιλώντας στον Φιλελεύθερο, εξέφρασαν την εκτίμηση πως δεν αναμένουν οι επιχειρήσεις στις ελεύθερες περιοχές να επηρεαστούν σε μεγάλο βαθμό από τη μείωση της αξίας της λίρας καθώς και στο παρελθόν είχαν βρεθεί σε παρόμοια οικονομική θέση οι Τουρκοκύπριοι, ωστόσο επέλεγαν τις υπεραγορές στις ελεύθερες περιοχές για να κάνουν τα ψώνια τους. Με βάση πάντως διαθέσιμα στοιχεία που δημοσιεύει η JCC Payments Ltd, οι Τουρκοκύπριοι ξοδεύουν περισσότερα χρήματα στις ελεύθερες περιοχές σε σχέση με τους Ελληνοκυπρίους στα Κατεχόμενα. Μάλιστα, για άλλο λόγο ξοδεύουν τα χρήματα οι Τουρκοκύπριοι και για άλλο λόγο οι Ελληνοκύπριοι.

Από την ανάλυση των στοιχείων διαφαίνεται πως χρόνο με τον χρόνο μειώνονται τα χρήματα που δαπανούν οι Τουρκοκύπριοι.

Σύμφωνα με στοιχεία της JCC, από την 1η του χρόνου μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2018, οι συναλλαγές των Τουρκοκυπρίων στις ελεύθερες περιοχές ανήλθαν στα 11,5 εκατ. ευρώ. Ο μέσος όρος των μηναίων δαπανών των Τουρκοκυπρίων είναι 1,5 εκατ ευρώ. Παρόλο που η JCC δεν παραθέτει στοιχεία για τον τρόπο κατανομής των δαπανών, πληροφορίες αναφέρουν πως οι περισσότερες δαπάνες γίνονται για την αγορά τροφίμων.

Εξάλλου το 2017, οι Τουρκοκύπριοι δαπάνησαν σε αγορές μέσω πιστωτικών καρτών ποσό 25,9 εκατ. ευρώ, ενώ το 2016 οι αγορές τους ήταν 26 εκατ. ευρώ. Το 2015, οι συνολικές δαπάνες των Τουρκοκυπρίων ήταν 21,4 εκατ. ευρώ. Σε αντίθεση με τους Τουρκοκυπρίους, άλλες είναι αγοραστικές προτιμήσεις των Ελληνοκυπρίων στα Κατεχόμενα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της JCC, οι περισσότερες πράξεις που κάνουν με πιστωτικές κάρτες στο ψευδοκράτος είναι για διαμονές σε ξενοδοχεία, στα καζίνο, για την αγορά καυσίμων και φρούτων. Από το 2015 μέχρι τον Ιούλιο του 2018, οι Ελληνοκύπριοι ξόδευσαν με κάρτες στα Κατεχόμενα ποσό 33,4 εκατ. ευρώ.

Στο μεταξύ, πακέτο με 23 μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί στην οικονομία των Κατεχομένων από τη συνεχιζόμενη πτώση της αξίας της τουρκικής λίρας αποφάσισε η ψευδοκυβέρνηση. Μεταξύ άλλων, αποφασίστηκε μείωση των συντελεστών ΦΠΑ, διόρθωση των συναλλαγματικών ισοτιμιών για τα ενοίκια, μετάβαση σε πολλαπλά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, εκπτώσεις στα τέλη μεταφορών και παροχή κινήτρων για την εγχώρια παραγωγή.