25 Ιούνιος 2018, 08:32 - Τελευταία Ενημέρωση: 25 Ιούνιος 2018, 08:37

Το διακύβευμα του δημοψηφίσματος στην πΓΔΜ

  • Γάλλος πρέσβης στην πΓΔΜ: Επιλογή για Βόρεια Μακεδονία ή Βόρεια… Κορέα
    Άποψη της πλατείας των Σκοπίων (φωτ.: Flickr / Ruben Holthuijsen)

Στο γήπεδο της πΓΔΜ βρίσκεται η μπάλα για τις εξελίξεις στο θέμα της ονομασίας, μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών την περασμένη Κυριακή. Στα μέσα Ιουλίου αναμένεται να προκηρυχθεί επίσημα το δημοψήφισμα στη χώρα, προκειμένου οι πολίτες να εγκρίνουν ή να απορρίψουν τη συμφωνία με την Ελλάδα.

Πιθανότατα το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί στις 9 ή στις 16 Σεπτεμβρίου, με την κυβέρνηση να έχει χρόνο στη συνέχεια για τις συνταγματικές αλλαγές που απαιτούνται.

Η κυβέρνηση Ζόραν Ζάεφ περιμένει τα θετικά μηνύματα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα τέλη Ιουνίου, όπου θα συζητηθεί η έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της πΓΔΜ στην ΕΕ, αλλά και τη Σύνοδο Κορυφής του NATO στις 11 και 12 Ιουλίου, όπου θα ανοίξει ο δρόμος για να ενταχθεί η χώρα στην ευρωατλαντική συμμαχία. Μόλις εξασφαλιστεί η προοπτική για ένταξη της πΓΔΜ σε ΕΕ και NATO, θα προκηρυχθεί το δημοψήφισμα, το οποίο θα συνδεθεί άμεσα με τις παραπάνω εξελίξεις.

Αν ο λαός των Σκοπίων πει «ναι» στη συμφωνία τότε δεν αποκλείεται η γειτονική χώρα να οδηγηθεί σε εκλογές μέσα στο φθινόπωρο, ώστε ο Ζόραν Ζάεφ να αποκτήσει την πλειοψηφία των 2/3 που χρειάζεται για να περάσει τη συμφωνία. Τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού θα υπογραμμίσουν τη σημασία της συμφωνίας για την ευρωπαϊκή προοπτική της πΓΔΜ, ενώ το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα ταχθεί κατά της συμφωνίας.

Εξάλλου, ο πρόεδρος του VMRO-DPMNE Χρίστιαν Μίτσκοσκι έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχής του κόμματος στο δημοψήφισμα, κάνοντας «σιωπηρό μποϊκοτάζ». Αυτό ίσως προκαλέσει πρόβλημα στην επίτευξη του ορίου συμμετοχής (σ.σ. 50% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους) που είναι απαραίτητο προκειμένου το δημοψήφισμα να είναι έγκυρο.

Η κύρια αντίδραση της αντιπολίτευσης στη συμφωνία αφορά την αλλαγή ταυτότητας του λαού της πΓΔΜ, ενώ  επικαλείται δηλώσεις του Νίκου Κοτζιά, ο οποίος χρησιμοποίησε τον όρο Βορειομακεδόνες σε διεθνή διάσκεψη. Οι διαδηλώσεις στα Σκόπια κατά της συμφωνίας είναι συχνές, καθώς μερίδα του κόσμου διαφωνεί με την αλλαγή του ονόματος.

Τρίτο δημοψήφισμα στην πΓΔΜ
Μέχρι σήμερα στη γειτονική χώρα έχουν πραγματοποιηθεί δύο δημοψηφίσματα. Το 1991 με τη σύμφωνη γνώμη των πολιτών, ανακηρύχθηκε  η ανεξαρτησία της χώρας.  Το δεύτερο πραγματοποιήθηκε το 2004, με πρωτοβουλία πολιτών, και αφορούσε τη νέα διοικητική διαίρεση της χώρας που προωθούσε η τότε κυβέρνηση. Το τότε κυβερνών κόμμα SDSM και τα αλβανικά κόμματα είχαν μποϊκοτάρει το δημοψήφισμα, στο οποίο συμμετείχε μόνο το 27% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους.