23 Ιανουάριος 2018, 08:39 - Τελευταία Ενημέρωση: 23 Ιανουάριος 2018, 08:15

Μόναχο, το οχυρό των Ελλήνων στη Γερμανία

  • Μόναχο, το οχυρό των Ελλήνων στη Γερμανία
    Η παρουσία των Ελλήνων στο Μόναχο είναι αισθητή (φωτ.: Süddeutsche Zeitung / Stephan Rumpf)

Σε καμία άλλη πόλη της Γερμανίας δεν υπάρχουν τόσοι Έλληνες όσοι στο Μόναχο. Για δεκαετίες προτιμούσαν να μένουν στην καρδιά της πόλης, αλλά σιγά-σιγά μετακομίζουν σε άλλες γειτονιές. Η εφημερίδα Süddeutsche Zeitung έκανε ένα αφιέρωμα στους Έλληνες του Μονάχου, καταγράφοντας την εδραίωση της ισχυρής ομογενειακής κοινότητας και την αλλαγή τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2016, 27.468  Έλληνες κατοικούν στο Μόναχο, αριθμός που έχει υπερδιπλασιαστεί από το 1964.

Ο Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Σιώμος, κατά την κοπή της πίτας της ελληνικής κοινότητας, έκοψε κι ένα κομμάτι για τους εκπροσώπους του Μονάχου λέγοντας: «Το Μόναχο δεν άνοιξε μόνο την πόρτα του, αλλά και την καρδιά του». Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, δεν έκανε λόγο μόνο για τους πρόσφυγες που δέχτηκε η πόλη το 2015, αλλά και σε όσους έδωσε την ευκαιρία να ξεκινήσουν εκεί μια νέα ζωή πριν από δεκαετίες, καθώς χιλιάδες Έλληνες, Ιταλοί, Τούρκοι και Γιουγκοσλάβοι μετανάστευσαν στο Μόναχο για να γίνουν εργάτες.

Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα, ο πρόεδρος του συλλόγου Ελληνικό Σπίτι Κώστας Γιαννακάκος επισήμανε πως η περιοχή Schwanthalerhöhe του Μονάχου έγινε το οχυρό των Ελλήνων. Ο ίδιος μετακόμισε το 1974 ως έφηβος στη Νυρεμβέργη με τους γονείς του και από το 1981 ζει στο Μόναχο. Αναφερόμενος στην ιστορία των Ελλήνων του Μονάχου, επισήμανε πως ξεκίνησε στις 30 Μαρτίου 1960, όταν η ελληνική κυβέρνηση και η γερμανική υπέγραψαν μια συμφωνία πρόσληψης εργατικού δυναμικού. Τα επόμενα χρόνια χιλιάδες Έλληνες μετανάστευσαν στο Μόναχο για να δουλέψουν ή σε άλλες πόλεις της Γερμανίας.

Το Μόναχο ήταν πιο φιλόξενο για τους Έλληνες, καθώς το 1828 ο Λουδοβίκος Α΄ άφησε την εκκλησία του Σωτήρος στην ελληνική κοινότητα, κατόπιν παρότρυνσης του φιλέλληνα Φρίντριχ Τιρς.

Οι περισσότεροι που επέλεξαν το Μόναχο, μετακόμισαν στην περιοχή Schwanthalerhöhe, επειδή μέχρι το 1979 υπήρχε ένα εργοστάσιο, το οποίο απασχολούσε πολλούς Έλληνες. Και επειδή η περιοχή ήταν εργατική, τα ενοίκια ήταν φθηνά αν και συχνά δεν υπήρχε ούτε μπάνιο στο διαμέρισμα. Αλλά κανένας δεν σκεφτόταν ότι θα μείνει για πολύ. Ωστόσο πολλοί παρέμειναν μέχρι σήμερα. Τη δεκαετία του 1960 η περιοχή Schwanthalerhöhe ήταν ελληνοκρατούμενη. Όποιος νέος ερχόταν, πήγαινε εκεί που ήταν οι συμπατριώτες του.

Από τη δεκαετία του 1980 ιδρύθηκαν αρκετοί ελληνικοί σύλλογοι στο Μόναχο και διοργάνωναν την ελληνο-βαυαρική μέρα πολιτισμού. Κι αυτό έγινε επειδή οι Έλληνες είναι κοινωνικοί, ενώ γεγονότα όπως η δικτατορία στην Ελλάδα τους έφερνε πιο κοντά. Κατά τη διάρκεια της χούντας από το 1967 ως το 1974, πολλοί Έλληνες βρέθηκαν στο Μόναχο για πολιτικούς λόγους. Ακόμα και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας δούλεψε εκείνη την περίοδο στο Ινστιτούτο Νότιας Ευρώπης στο Μόναχο. Μετά το τέλος της δικτατορίας, σημειώθηκαν αλλαγές στην ελληνική κοινότητα στο Μόναχο.

Μια σημαντική προσωπικότητα της ελληνικής κοινότητας στο Μόναχο ήταν ο Αρχιερατικός Επίτροπος Απόστολος Μαλαμούσης και προκάτοχος του Γεώργιου Σιώμου. Πάντα η κοινότητα αριθμούσε 20.000 έως 30.000 Έλληνες και το ζήτημα ήταν να γίνει πιο ορατή, όπως ανέφερε στην εφημερίδα. Ο Απόστολος Μαλαμούσης καθιέρωσε τον εορτασμό των Θεοφανίων, όπου καλεσμένοι είναι και οι εκπρόσωποι άλλων θρησκειών. Παράλληλα, από το 2005 διοργανώνεται το ελληνικό φεστιβάλ πολιτισμού στην Odeonsplatz.


Γράφημα με τα μέρη που ζουν οι Έλληνες στο Μόναχο από το 2000 έως το 2016 (φωτ.: Süddeutsche Zeitung)

Σήμερα, πολλοί φοβούνται ότι εξαφανίζεται η πολιτιστική ταυτότητα και η μοναδικότητα των Ελλήνων του Μονάχου, καθώς οι νέοι δεν ενδιαφέρονται πολύ για τα έθιμα και στις συγκεντρώσεις συμμετέχει κυρίως η πρώτη γενιά των μεταναστών. Το οχυρό της κοινότητας στην περιοχή Schwanthalerhöhe, δεν είναι πλέον τόσο… ελληνικό, καθώς έχουν ανοίξει μαγαζιά που δεν ανήκουν σε Έλληνες.

Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό, κατά τον Κώστα Γιαννακάκο, είναι πως τα ενοίκια έχουν γίνει πολύ ακριβά και οι Έλληνες έχουν μετακομίσει σε άλλες συνοικίες, όπως το Sendling και το Milbertshofen-Am Hart. Σε αυτές τις περιοχές τα ενοίκια είναι πιο προσιτά για τους νεαρούς Έλληνες που μετανάστευσαν στο Μόναχο λόγω της κρίσης από το 2010 και μετά.

  • Με πληροφορίες από την εφ. Süddeutsche Zeitung.