5 Ιανουάριος 2018, 10:39 - Τελευταία Ενημέρωση: 15 Ιανουάριος 2018, 13:01

Κρητικά φωτοκόλλυβα για τα Θεοφάνια

  • Κρητικά φωτοκόλλυβα για τα Θεοφάνια
    (Φωτ.: Βαγγελιώ Κασσαπάκη)

Σύμφωνα με την παράδοση, την παραμονή των Θεοφανίων οι ουρανοί είναι ανοιχτοί και τα ζώα έχουν ανθρώπινη λαλιά. Έτσι, τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι της υπαίθρου τα καλόπιαναν για να μην κάνουν παράπονα στον Θεό, για να μην καταγγείλουν ότι δεν τα περιποιούνται, και τους έδιναν να φάνε από το δικό τους φαγητό. Από αυτό το πολύσπορο φαγητό σκορπούσαν και στα χωράφια για να φάνε τα αγριοπούλια και να μη καταφύγουν πεινασμένα στους σπόρους που δεν είχαν ακόμη φυτρώσει.

ΥΛΙΚΑ
  • 50 γρ. σιτάρι
  • 50 γρ. ρεβίθια
  • 50 γρ. φασόλια άσπρα
  • 50 γρ. φασολάκια μαυρομάτικα
  • 50 γρ. φακές
  • 50 γρ. φάβα
  • αλάτι
  • 250 γρ. κρητικό απάκι κομμένο σε κύβους, λίγο μεγαλύτερους από ζάρι (προαιρετικά) 
  • 2 κ.σ. ελαιόλαδο

για το ντρέσινγκ

  • 125 ml ελαιόλαδο καλής ποιότητας
  • 50 ml βαλσάμικο
  • 60 ml χυμό πορτοκαλιού ή μανταρινιού
  • 30 ml χυμό λεμονιού
  • 30 ml κοινό ξίδι από σταφύλι
  • 30 ml μουστάρδα καλής ποιότητας
  • ξύσμα ενός πορτοκαλιού ή ενός λεμονιού
  • αλάτι
  • πιπέρι

για το σερβίρισμα, επιπλέον

  • 2-3 πράσινα κρεμμυδάκια κομμένα σε ροδέλες
  • 4-5 κ.σ. ψιλοκομμένο άνηθο (3-4 κλαράκια χωρίς τα κοτσάνια)
  • 5 κ.σ. σπόρια ροδιού
  • προαιρετικά, λίγη ρόκα
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
  1. Από το προηγούμενο βράδυ βάζουμε στο νερό τα άσπρα φασόλια, τα ρεβίθια και το σιτάρι σε χωριστά μπολ.
  2. Την επόμενη μέρα βράζουμε το σιτάρι μέχρι να μαλακώσει και να αρχίσει να σκάει. Επίσης βάζουμε τα ρεβίθια (σε κρύο νερό) και, όταν βράσουν περίπου μισή ώρα, προσθέτουμε τα άσπρα φασόλια. Μετά από άλλο ένα μισάωρο προσθέτουμε τα υπόλοιπα όσπρια (που βράζουν πιο εύκολα) και αφήνουμε το μίγμα να βράζει μέχρι όλα τα όσπρια να μαλακώσουν αλλά να μη λιώσουν και να χυλώσουν.
  3. Σουρώνουμε τα όσπρια και το σιτάρι, τα ανακατεύουμε σε μεγάλη σαλατιέρα και τα αλατίζουμε. Αφήνουμε να κρυώσουν.
  4. Αν χρησιμοποιήσουμε απάκι, λίγο πριν σερβίρουμε τη σαλάτα βάζουμε να κάψουν οι δύο κουταλιές ελαιόλαδο σε αντικολλητικό τηγάνι και το τηγανίζουμε ελαφρά. Το προσθέτουμε στα όσπρια.
  5. Σε σέικερ ή γυάλινο βάζο χτυπάμε τα υλικά του ντρέσινγκ και περιχύνουμε τη σαλάτα. Πασπαλίζουμε με τον άνηθο, τα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα και τα σπόρια ροδιού. Σερβίρουμε. Ακόμη και αν μείνει για λίγες ώρες, είναι πολύ νόστιμη.


Το πιάτο είναι νηστίσιμο και σερβίρεται με άνηθο ή μαϊντανό και με σκέτο λαδόξιδο, ή ακόμη και με σκέτο ξίδι ή λεμόνι για όσους νηστεύουν ακόμη και το λάδι. Στην... εξελιγμένη εκδοχή, με το απάκι, πρόκειται για μια πολύχρωμη, καθημερινή αλλά και γιορταστική σαλάτα, άκρως υγιεινή!
Τα φωτοκόλλυβα λέγονται και παλικάρια (ίσως από το «πολυσπόρια») ή φωτοπάπουδα ή ψαροκόλλυβα. Το πιάτο περιέχει όσα όσπρια έχουμε στο σπίτι καθώς και σιτάρι και καλαμπόκι, και έχει ρίζες στην Αρχαιότητα, σε γιορτές σχετικές με την καρποφορία της Γης όταν οι άνθρωποι έκαναν τέτοιου είδους τελετουργικές προσφορές στους θεούς – ιδιαίτερα στη Δήμητρα.

  • Πηγή: Βαγγελιώ Κασσαπάκη / bostanistas.gr.