16 Οκτώβριος 2017, 00:06 - Τελευταία Ενημέρωση: 16 Οκτώβριος 2017, 00:01

Olaudah Equiano: Το ενδιαφέρον αφήγημα της ζωής ενός μεγάλου αγωνιστή κατά της δουλείας

  • Olaudah Equiano: Το ενδιαφέρον αφήγημα της ζωής ενός μεγάλου αγωνιστή κατά της δουλείας
    (Φωτ.: Wikipedia.com)

«Ας θυμηθεί ο πολιτισμένος και υπερόπτης Ευρωπαίος ότι κάποτε και οι δικοί του πρόγονοι ήταν, όπως οι Αφρικανοί, απολίτιστοι και κάτι περισσότερο: βάρβαροι. Τους έκανε η φύση κατώτερους από τους γιους τους; Και θα έπρεπε κι αυτοί να είχαν γίνει σκλάβοι; Κάθε λογικός άνθρωπος απαντά "Όχι"». Τα λόγια ανήκουν στον Olaudah Equiano (Ολόντα Εκουιάνο).

Το 1756 ήταν μόλις έντεκα ετών όταν τον απήγαγαν δουλέμποροι από το Μπενίν της Αφρικής.

Στα χρόνια που ακολούθησαν βίωσε τη φρίκη της δουλείας. Ταξίδεψε στη Νέα Αγγλία, αγοράστηκε, ξαναπουλήθηκε και πολέμησε σαν σκλάβος στον Επταετή Πόλεμο (1756-1763). Η πιθανότητα επιβίωσης ήταν μικρή· πόσο μάλλον εκείνη της απελευθέρωσης. Όμως ο Ολόντα Εκουιάνο κατάφερε να ζήσει και ελεύθερος πια να εγκατασταθεί στο Λονδίνο, να παντρευτεί Αγγλίδα και να καταγράψει τις εμπειρίες του σε μία συγκλονιστική αυτοβιογραφία.

Γραμμένο στα χρόνια του Διαφωτισμού, το βιβλίο του Το ενδιαφέρον αφήγημα της ζωής του Ολόντα  είναι ένα από τα πρώτα για τη φύση της δουλείας και αποτελεί σταθμό στη μάχη για την κατάργηση της. Το βιβλίο, που κυκλοφορεί και στα ελληνικά, εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1789 στο Λονδίνο, την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, και ανατυπώθηκε άλλες εννέα φορές εμπλουτισμένο με καινούργια στοιχεία για τη ζωή του Εκουιάνο, ενώ τα έξοδα για τη συντήρησή του, κάθε φορά που το έγραφε, τα κάλυπταν προσωπικότητες της αγγλικής ζωής που τον στήριζαν στην αντίσταση στον θεσμό της δουλείας.

Με την προσθήκη ολόκληρων κεφαλαίων όπου περιγράφονται οι περιπέτειές του στην Αμερική, στις Ινδίες, στη Μεσόγειο και στην Αρκτική, το βιβλίο αποκτά όλα τα χαρακτηριστικά της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας της εποχής του. Είναι προϊόν τη εποχής του Διαφωτισμού επειδή οραματίζεται και αποσκοπεί στη δικαίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που χαρακτηρίζει τις συζητήσεις στο τέλος του 18ου αιώνα. Στη Βρετανία, τελικά, η δουλεία καταργήθηκε το 1807, δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Μετά την κατάργησή της το έργο του Εκουιάνο πέρασε στην αφάνεια μέχρι τη δεκαετία του 1960, οπότε ανακαλύφθηκε εκ νέου και άρχισε να διδάσκεται στα τμήματα αφρικανικών σπουδών των μεγαλύτερων αγγλικών και αμερικάνικων πανεπιστημίων.