17 Φεβρουαρίου 2017, 22:08 - Τελευταία Ενημέρωση: 17 Φεβρουαρίου 2017, 20:15

Εμινέ Μπουρουτζή: Όταν ξεπερνάς το φόβο γίνεσαι ελεύθερος άνθρωπος

  • Εμινέ Μπουρουτζή: Όταν ξεπερνάς το φόβο γίνεσαι ελεύθερος άνθρωπος

Η Εμινέ Μπουρουτζή από το Δημάριο Ξάνθης  είναι μία σκληρά εργαζόμενη νέα γυναίκα με τρία παιδιά που αγωνίζεται για τα δικαιώματα των γυναικών και για τα γλωσσικά δικαιώματα των Πομάκων. Είναι πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Πομάκων Ν. Ξάνθης. Είναι επίσης μία καταξιωμένη τραγουδίστρια που τραγουδά με τρόπο μοναδικό τα παραδοσιακά πομάκικα τραγούδια. Έχει εμφανιστεί σε πάρα πολλές συναυλίες στην Ελλάδα (Ξάνθη, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Δράμα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Βόλος) και στο εξωτερικό (Γαλλία).

Ως εκπρόσωπος των Ελλήνων Πομάκων συμμετείχε σε διεθνείς συναντήσεις στις Βρυξέλλες και τη Βαρσοβία το 2009 και το 2016 στο πλαίσιο της διεθνούς συνδιάσκεψης του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.

Στις 1-21 Μαΐου 2016 έλαβε μέρος σε μία παγκόσμια συνάντηση στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου είχε την τιμή να μιλήσει από κοντά με τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα.

Ακολουθεί μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη που έδωσε η Εμινέ Μπουρουτζή στον εκπαιδευτικό Ν. Κόκκα, όπου μιλάει για τα τραγούδια και τα έθιμα των Πομάκων της Ξάνθης, για τη μητρική τους γλώσσα και τη ανάγκη διατήρησης της πλούσιας πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Πώς ήταν το Δημάριο στα παιδικά σου χρόνια; Τι αναμνήσεις έχεις;
Επειδή ήμασταν τρία κορίτσια στο πατρικό μου σπίτι και ένα αγόρι, και επειδή τα κορίτσια ήτανε μεγαλύτερα από τον αδερφό μου, κάθε μέρα μαζευόντουσαν τα κορίτσια από τη γειτονιά και οι ξαδέρφες μου, κάνανε νυχτέρι , mejô, πλέκανε, βελόνιαζαν καπνό, παστάλιαζαν, κόβανε κουρελούδες  για να φτιάξουνε κιλίμια. Επειδή η μαμά μου είχε διώροφο σπίτι, κάτω είχανε την αποθήκη, zamalítsa λέγεται στα πομάκικα, και είχανε αργαλειό. Εκεί φτιάχνανε με τη σειρά οι γυναίκες απ’ το χωριό για τις προίκες των κοριτσιών τους.

Από το 1984 που θυμάμαι μέχρι και το 1995 που παντρεύτηκα και μετά ήταν πάρα πολύ ζωντανό το σπίτι της μάνας μου. Αυτό ήταν η poprâlka, ομαδική εργασία.

Τα αγόρια δεν μπαίνανε μέσα. Μόνο στην πόρτα. Για να μπορούν να ’ρθουν τα αγόρια και να ξέρουν πού έχει νυχτέρι, ξεκινούσανε πρώτα το τραγούδι. Το χωριό είναι μικρό. Κι όταν ειδικά είναι βράδυ, ησυχία, όταν ξεκινούσαν τα κορίτσια να τραγουδάνε, ανοίγανε το παράθυρο και από το παράθυρο προς τα έξω τραγουδούσανε για να ακουστούν ότι υπάρχει poprâlka, mejô.

Υπάρχουν κάποια τραγούδια που τα λένε ειδικά στο mejô;
Υπάρχουν πάρα πολλά τραγούδια. Για παράδειγμα ένα πολύ απλό που μου έχει μείνει. Εάν σε κάποια κοπέλα άρεσε ένα αγόρι, για να μπορεί να τον τσιγκλίσει και να τον πειράξει έλεγαν το τραγούδι:

Kólko mi mílo i drágo Πόσο μου αρέσει
Fatmé Sabría da zôme η Φατμέ τον Σαμπρή να πάρει.

Ενώ ο Σαμπρής θέλει αυτήν. Ήτανε πρόκληση. Αν ήθελε το αγόρι να δώσει απάντηση έλεγε:

Púkni se trôsni, momínko Ράγισε, σκάσε, κοριτσάκι
Ya shte da zémam Emenínka εγώ θα πάρω τη μικρή Εμινέ.

Δηλαδή εσένα θα πάρω, δεν θα πάρω τη Φατμέ. Αυτή ήταν η απάντηση, επειδή δεν μιλούσαν μεταξύ τους. Και μετά μαζευόντουσαν. Ερχόντουσαν τα αγόρια δύο-δύο και μετά μαζευόντουσαν καμιά τριανταριά.

Εκεί που δουλεύανε οι γυναίκες, υπήρχαν κάποια τραγούδια που λέγανε μεταξύ τους; Πώς τραγουδάγανε;
Τραγουδάγανε δυο-δυο. Αν ήτανε τριάντα κορίτσια, ξεκινούσε η μία γωνία μέχρι που να κάνει τον κύκλο ως την άλλη. Το ίδιο τραγούδι. Το ξέρανε όλοι. Δεν υπήρχε κοπέλα που να μην ξέρει τραγούδι. [...]

Διαβάστε ολόκληρη την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο agonas.gr.