13 Ιανουαρίου 2017, 22:04 - Τελευταία Ενημέρωση: 13 Ιανουαρίου 2017, 21:00

Καλαντάρης κουλουντάρης

  • Καλαντάρης κουλουντάρης
    (Φωτ.: karadenizgazete.com.tr)

Τα λόγια που ακολουθούν, ή παρόμοια, έλεγαν οι καλαντάρηδες, που γύριζαν την τελευταία νύχτα του χρόνου (13/14 Ιανουαρίου) από σπίτι σε σπίτι και έριχναν το σακούλι τους στα σπίτια που επισκέπτονταν, περιμένοντας να βάλει κάτι μέσα η οικοτσυρά, για το καλό του χρόνου.

Το έθιμο γιορτάζεται και σήμερα σε μερικά χωριά της Τραπεζούντας.

Στη φωτογραφία, πιο κάτω, καλαντάρηδες ντυμένοι με φορεσιές που μοιάζουν πολύ με τις αντίστοιχες διαφόρων περιοχών της Ελλάδας, οι κάτοικοι των οποίων δεν έχουν καμία σχέση με τον Πόντο.

Απολαύστε τους στίχους:

Καλαντάρης κουλουντάρης, Kalantâris kuluntâris,
Έρθεν ο Καλαντάρης. Érθen o Kalantâris.
Κουλούμπισαμ’ το παλαιό, Kulûmbisam’ to palêyo,
Ν’ εμπαίνουμ’ ’ς σο νέο χρόνο N’ empênum’ so néo χróno
Αγούροι, γυναίτσι, παιδία, γαρδέλε Ağûri, inêci, peδîa, ğarδêle
Γραιάντοι, παπουκάδες, μαμηκάδες, Ğreyânti papukâdes, mamikâdes,
Παληκάρε, πατσίδε, νυφάδε, Palikâre, patsîδe, nifâδe,
Ακούσετε απ’ εσάς ντο θέλω, Akusête ap’ esâs to θélo,
Αρσενικά μωρά, θελυκά μουσκάρε, Arsenîka, θelikâ muskâre,
Φασουλίκας, τσουπάδε, λιφτοκάρε, Fasulîkas, tsupâδe, liftokâre,
Νισάκας (κοσσάρας), πουλία, οβάδες, Nosâkas (kosâras) pulîya, ovâδes,
Καστανίκας, κολοντζύθε, Kastanîkas, koloncîθe,
Μήλα, απίδε τσε καρύδε, Mîla, apîδe çe karîδe,
Χοντρά χαψία, ψιλά γερμάδες, Χontrâ χapsîa, psilâ yermâδes,
Τσουπαδίτικα τσε κρίθινα αλεύρε, Tsupaδîtika çe krîθina alévre,
Βουτέρυτα, τυρία τσε κολόθε, Vutêrita, tirîa çe kolôθe,
Για ν’ εφτέγω όμνοστα χαβίτσε, Ya n’ eftêğo ômnosta χavîtse,
Απ’ ατά αστ’ εμέτρεσα εγώ, Ap’ atâ as t’ emêtresa eğô,
Για βαλήτε ’ς σο σατσίν τ’ εμό. Ya valîte so saçîn t’ emô.
Εξεύαμ’ ασο παλιό το χρόνο, Eksêvam’ aso palêyo to χrôno,
Ν’ εμπαίνουμ’ ’ς σο νέο το χρόνο. N’ empénum’ so nêo to χronô.

Να γμούνταν τα σαρπία σουν α’ αρτίας, Na ğomûntan ta sarpîya ’sun a’ artîyas,
Όλον τον χρόνο να έσιτε πολλούχε. Ôlon to χróno na éşite pollûχe.
Τ’ οσπίτε σουν α’ να γομούνταν γαρδέλε, T’ ospîte ’sun a’ na ğomûntan garδéle,
Καμίαν μη σούριτε μουταραλούχε. Kamîa na mi sûrite mutaralûχe.
Καλαντάρης κουλουντάρης, Kalantâris kuluntâris,
Έρθεν ο Καλαντάρης. Érθen o Kalantâris.
Κολούμπισαμ’ το παλαιό, Kulûmbisam’ to palêyo,
Ν’ εμπαίνουμ’ σο νέο χρόνο. N’ empênum’ so nêo χrôno.
Να έσιτε την εφσίν του μειζώτερου Na êşite tin efçîn tu mizôteru
Καμία να μη λέτε «ντε ν’ εφτάγω». Kamîya na mi lête «nte n’ eftêğo».
Με την υγείαν και του Θεού την ευλοΐαν, Me tin iğîan ke tu Θeoû tin evloyîyan,
Να έσιτε έναν όμορφο καλό χρόνο... Na êşite ênan ômorfo kalô χrôno...

Αϊσέ Τουρσούν