7 Ιούνιος 2015, 14:52 - Τελευταία Ενημέρωση: 8 Ιούνιος 2015, 11:22
Ποντιακά
OFF

Τo χωρίο μ’ νονίζω

Το χωριό μου σκέφτομαι
  • Τo χωρίο μ’ νονίζω

Εκάμωσα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ νονίζω…
Αχά, όλον επάν’ σην κορφή, φανερούνταν όμον κουκούλια,
Στρωμένα όμον με το χαλί, πολλά όμορφα τα παρχάρια...
Αχά, ελέπω στέκω, 'νάμεσα σα ραχία πολλά κοιλάδια...
Έκλεισα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Τ’ ορμία πολλά, απ’ επάν ασό ραχή κατηβαίνουν όμον τσάμια...
Νά, έχουν σιούρκουλας, καταρράχτες, λιμνόπα τα ποτάμια...
Γομάτο με χλωρά δέντρα τ’ όρος, αλάτια, τεζία, σπεντάμια...
Αχά, φανερούνταν και τα κάστανα, τα κλερθία, τα δρύδια...
Έκάμωσα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Έκατσα κα’ σ’ έναν και κα’, οπίσα μ’ τα καφούλια...
Κάτου στρωμένα τα φύλλα, τρυφερά όμον στρώμα...
Όλος ο τόπος χορτάρια, χλοοχόνια, ουκ ελεπισκάται χώμα...
Αδά ό,τι θέλεις εβρίσκεις, όλα κοντά, όλα σιμά...
Έκλεισα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Να, ασά μακρά έρται η λαλία, το ποτάμι χιοχιονίζει...
Αχά, ακούγεται και τ’ ορμί πα’ σατι τρέχει τραγωδεί...
Ο άνεμος κουνίζ’ τα κλαδία, ουλίζ’ τα φύλλα,
Λες κι όλος ο τόπος, για τ’ εσέν’ ψιλοσιούριζει... 
Εκάμωσα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Τ’ όμορφα τσειρίζουν τα πουλίκας, λαλεί ο κούκος...
Θαρρώ σον ουρανό γυροκλώσκεται ο τρανός αητός...
Κάτου τα κοσσάρας κακανίζουν, λαλεί ο πετεινός...
Κράζ’ η Κορόνα, μνέζ’ η κάτα, υλάζ’ ο σκύλος...
Έκλεισα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Ολόγερα μ’ τσιφίνια, κομάρια, γόματο τσιτσέκια...
Αν θέλεις έπαρ’ φά, στύπικας, δίρκαπας, ζεβήρια,
Φα και μαμήκας μήλα, χαμοκέρασα, φα όμνοστα μόρια,
αλεξανδρί κουκούτσια, μασούρια, οξοκούκουτσια...
Εκάμωσα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Αχά, θαρρώ έναν πατσί ανηβαίν’ στέκ’ τα σκαλοπάτια...
Επαλαλώθαν τ’ αγουροπαίδια, γελούν και σούρουν λόγια...
Εκείνε πα’ βοΐζ’, ανασκάφτ’ υβρίζ’, ου’ στέκ’ και ατέ...
Ας το λέγουν εγροικώ, μούστας τα βυζία, όμορφα μερία, ίσα ποδάρια...
Έκλεισα τ’ ομμάτια μ’ και το χωρίο μ’ ελέπω, ακούγω, νοΐζω...

Έι Όκενα μ’ έι φουκαράενα μάνα μ’, έι αγάπη μ’, έι ψ΄χή μ’...
Όντα είμαι σην εγκάλε σ', ξέρεις, άλλο ου’ φοβούμαι καϊνένα...
Ομορφότερος ο ντιουνιάς, ομνοστότερη η ζωή μ’...
Και να έξερνες, έι οροσπίκα μ’, έι δανίστρα μ’, εσένα αγαπώ, άλλο τίνα;
Εκάμωσα τ’ ομμάτια μ’ και σο νου μ’, σο πετσί μ’ σην ψ΄χή μ’ εσένα νοΐζω…

Του Vahit Tursun

  • Τα έντονα γράμματα υποδεικνύουν τσιτακισμό. Για παράδειγμα, τα έντονα γράμματα (χ) και (σ) αντιστοιχούν σε (sh) ή σε (ş), το έντονο γράμμα (κ) αντιστοιχεί σε (ts) ή (ç), το έντονο (ψ) αντιστοιχεί σε (psh)
    ή σε (pş).
    Τα έντονα (ια) αντιστοιχούν σε (ε).
  • Για εναλλαγή μεταξύ πρωτοτύπου και νεοελληνικής απόδοσης, πατήστε το κουμπί δίπλα στη λέξη «Ποντιακά», πάνω από τον τίτλο.

Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου σκέφτομαι...
Ορίστε, πάνω στο ύψος, στην κορυφή σαν τα εξογκώματα,
σαν στρωμένα με το χαλί, πολύ ωραία τα εξοχικά βουνά...
νά, ήδη βλέπω, ανάμεσα στα βουνά πολλές κοιλάδες...
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Τα ρυάκια πολλά, απ’ τα βουνά κατεβαίνουν σαν τις πλεξίδες...
Νά, έχουν μικρούς και μεγάλους καταρράκτες, λίμνες τα ποτάμια...
Γεμάτο με πράσινα δέντρα το δάσος, έλατα, πεύκα, σφεντάμια...
Νά, φαίνονται και τα κάστανα, οι σκλήθρες και οι δρύες...
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Έκατσα σ’ ένα μέρος, πίσω μου οι μάζες των θάμνων...
Κάτω στρωμένα τα φύλλα, τρυφερά σαν το στρώμα...
Όλος ο τόπος χόρτα, πανίδα, δεν φαίνεται το χώμα...
Εδώ ό,τι θέλεις βρίσκεις, όλα κοντά, όλα δίπλα...
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Νά, από μακριά έρχεται η φωνή, το ποτάμι κελαρύζει...
Ορίστε, ακούγεται και το ρυάκι, τρέχοντας τραγουδάει...
Ο άνεμος κουνάει τα κλαδιά, χαϊδεύει τα φύλλα,
λες κι όλος ο τόπος για σένα σιγοσφυρίζει...
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Τι ωραία κελαηδάνε τα πουλιά, λαλεί ο κούκος...
Νομίζω στον ουρανό τριγυρίζει ο μεγάλος αητός...
Κάτω οι κότες κακαρίζουν, λαλεί ο κόκορας...
Κράζει η κουρούνα, νιαουρίζει η γάτα, ουρλιάζει ο σκύλος...
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Γύρο μου τσιφίνια,1 κουμάρια, γεμάτο λουλούδια...
Αν θέλεις πάρε τρώγε, στύπικας,2 δίρκαπας,3 ζεβίρια,4
τρώγε και μαμικάς μήλα,5 χαμοκέρασα,6 τρώγε νόστιμα μόρια,7
αλεξανδρινά κουκούτσια,8 μασούρια,9 οξοκούκουτσα...10
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Νά, νομίζω ένα κορίτσι ανεβαίνει τα σκαλοπάτια...
Τρελάθηκαν τα παιδιά, γελούν και της ρίχνονται με λόγια...
Κι εκείνη φωνάζει, βρίζει, δεν σταματάει κι αυτή...
Από τα λεγόμενα καταλαβαίνω, σαν τις μπουνιές βυζιά, ωραία μπούτια, ίσια πόδια...
Έκλεισα τα μάτια μου και το χωριό μου βλέπω, ακούω, αισθάνομαι...

Έι Όκενά μου, έι φτωχομάνα μου, έι αγάπη μου, έι ψυχή μου...
Όταν είμαι στην αγκαλιά σου, ξέρεις, άλλον δεν φοβάμαι κανένα...
Ωραιότερος ο κόσμος, νοστιμότερη η ζωή μου...
Και να ήξερες, έϊ πουτανίτσα μου, εσένα αγαπώ, μα άλλον τίνα;
Έκλεισα τα μάτια μου και στο νου μου, στο πετσί μου, στην ψυχή μου εσένα αισθάνομαι...

______________
1. Ροδόδενδρον το κίτρινον.  Λατινικό όνομα: Rhododendron luteum.
2. Είδος χόρτου το οποίο τρώγεται νωπό και η γεύση του είναι λίγο ξινή.
3. Μυρτίλλον, Φίγγι, Βακκίνιον το οξυκόκκον. Λατινικό όνομα: Vaccinium arctostaphylos.
4. Φραγκοσταφυλλιά, Ρίβες ή Ριβήσιον το ερυθρόν. Λατινικό όνομα: Ribes rubrum, Ribes orientale.
5. Μύρτιλλον, Βακκίνιον το οξύκοκκον. Λατινικό όνομα: Vaccinium myrtillus.
6. Φραγκάρια, Αγριοφράουλα, Φραγκάρια η λεπτή. Λατινικό όνομα: Fragaria vesca.
7. Μουριά, Ρούβος, Βατομουριά, Ρούβος ο θαμνώδης. Λατινικό όνομα: Rubus idaeus.
8. Aγριομουσκιά, Αγριοτριανταφυλλιά, Ροδή η κυνορροδή, Ρόδο το κύνειο. Λατινικό όνομα: Rosa canina L.
9. Κουκούτσια οξιάς.
10. Λαγομηλιά, Κρυφός έρωτας, Ρούσκος, Ύπογλωσσιον. Λατινικό όνομα: Ruscus colchicum, R. hypoglossum.