18 Μάρτιος 2015, 10:10 - Τελευταία Ενημέρωση: 22 Ιούνιος 2016, 13:38

«Ακρίτες του Πόντου» Σταυρούπολης – Η ιστορία τους

  • «Ακρίτες του Πόντου» Σταυρούπολης – Η ιστορία τους

Ντυμένα με παραδοσιακές ποντιακές φορεσιές, παιδιά του Δημοτικού γυρνούσαν από τραπέζι σε τραπέζι σε ποντιακά πανηγύρια και εκδηλώσεις, και κρατώντας ένα κουτί μάζευαν δραχμή-δραχμή τις προσφορές των παρευρισκομένων. Ήταν τα μακρινά και δύσκολα για την κοινωνία έτη 1978 και 1979, και τα παιδιά ήταν μέλη του Συλλόγου Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου», τα οποία συμμετείχαν στα προγράμματα των μουσικοχορευτικών εκδηλώσεων. 
Ο στόχος για τη συγκέντρωση των χρημάτων ήταν ιερός! Η φιλοτέχνηση και τοποθέτηση σε σημείο της Σταυρούπολης του μνημείου του Πόντιου ακρίτα πολεμιστή, την κατασκευή του οποίου είχε θέσει ως στοίχημα η διοίκηση του νεοσύστατου τότε συλλόγου. 

«Στα πανηγύρια και στις γιορτές, αλλά και με την πώληση ημερολογίων στα καταστήματα της περιοχής μας, τα παιδιά κατάφεραν να μαζέψουν δραχμή-δραχμή περίπου ένα εκατομμύριο δραχμές, ποσό σημαντικό για την εποχή. Τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του μνημείου του Πόντιου ακρίτα πολεμιστή, το οποίο μας γέμισε όλους με περηφάνια όταν
το 1979 τοποθετήθηκε στην οδό Μεσολογγίου της Σταυρούπολης, απέναντι από την εκκλησία του αγίου Ελευθερίου, σε μία πλατεία που ακόμα και σήμερα ονομάζεται Πλατεία του Ακρίτα», λέει
στο pontos-news.gr ο Παύλος Τσιλογλανίδης, χοροδιδάσκαλος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του συλλόγου «Ακρίτες του Πόντου» και από τα πρώτα μέλη του συλλόγου.

Το μνημείο παρέμεινε στο σημείο μέχρι το 2003, όταν και μετακινήθηκε στις εγκαταστάσεις του Δήμου Παύλου Μελά, επειδή ξεκίνησαν εργασίες διαπλάτυνσης της κεντρικότατης για τη δυτική Θεσσαλονίκη οδού Παύλου Μελά. Από τότε εκκρεμεί η επανατοποθέτησή του, επειδή οι διοικήσεις των «Ακριτών του Πόντου» θέλουν να μπει σε άλλο σημείο, αφού σε αυτό που ήταν, πλέον δεν θα φαίνεται καλά. Στόχος τους είναι να τοποθετηθεί εντός του πρώην στρατοπέδου «Παύλου Μελά», όταν αυτό παραχωρηθεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.


Ο Παύλος Τσιλογλανίδης, χοροδιδάσκαλος και μέλος του ΔΣ του συλλόγου 

Όπως θυμάται ο κ. Τσιλογλανίδης, το μνημείο, όταν δημιουργήθηκε, αποτέλεσε και αιτία κρίσης στους κόλπους των «Ακριτών του Πόντου». Επειδή ο πολεμιστής κρατάει στο χέρι του δρεπάνι, μερίδα μελών του συλλόγου αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι έτσι υποστηρίζεται η κομμουνιστική ιδεολογία (!). Μάλιστα, ο σύλλογος βρέθηκε εκείνη την αρκετά φανατισμένη εποχή ένα βήμα πριν από τη διάλυση, όμως με τη μεσολάβηση των ψυχραιμοτέρων και τις κατάλληλες εξηγήσεις, τα πνεύματα σύντομα ηρέμησαν.

«Αετοί» έγιναν «Ακρίτες»
O σύλλογος «Αετοί του Πόντου» είχε συσπειρώσει τη δεκαετία του ’70 τον ποντιακό ελληνισμό της Σταυρούπολης και της γειτονικής Πολίχνης. Το 1977, όμως, παρουσιάστηκαν διαφωνίες εντός των «Αετών»· μια ομάδα απομακρύνθηκε και δημιούργησε το Σύλλογο Ποντίων Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου», ενώ όσοι απέμειναν στους «Αετούς» ίδρυσαν την «Ένωση Ποντίων Πολίχνης». Πάντως, παρά τη διάσπαση, οι σχέσεις μεταξύ των δύο συλλόγων παρέμειναν καλές· μάλιστα, όπως είπε στο pontos-news.gr o κ. Τσιλογλανίδης, οι Πολιχνιώτες είχαν βοηθήσει τους Σταυρουπολίτες στις πρώτες παρουσίες τους σε ποντιακές εκδηλώσεις.


Από συναυλία με τη χορωδία του συλλόγου

Η πρώτη «στέγη» των «Ακριτών του Πόντου» βρισκόταν σε ισόγειο κατάστημα της λεωφόρου Στρατού (όρια Σταυρούπολης και Πολίχνης), ενώ στη συνέχεια τα γραφεία μεταφέρθηκαν στην οδό Καρατζά της Σταυρούπολης και αργότερα στην οδό 1ης Μαΐου της ίδιας περιοχής. Από το 1986 οι «Ακρίτες του Πόντου» στεγάζονται σε ιδιόκτητο χώρο στην οδό Όθωνος 12 της Σταυρούπολης. Για να αγοραστεί, χρειάστηκε να βάλουν το χέρι στην τσέπη μέλη του συλλόγου, χρήματα που τους τα επέστρεψε αργότερα άτοκα ο σύλλογος. Σήμερα οι «Ακρίτες του Πόντου» διαθέτουν και μία έκταση περίπου 3,5 στρεμμάτων στο Ωραιόκαστρο, η οποία είναι υπό ένταξη στο σχέδιο πόλης.

Εννιακόσια μέλη
Εννιακόσια μέλη (περίπου 60 ανήκουν στο τμήμα Νεολαίας) έχουν σήμερα οι «Ακρίτες του Πόντου», εκ των οποίων η πλειοψηφία είναι ενεργός. Όπως είπε ο πρόεδρος του συλλόγου, Κώστας Παπαδόπουλος, ο σύλλογος διαθέτει χορωδία, μουσικό εργαστήριο και τα εξής χορευτικά τμήματα: Παιδικό (περιλαμβάνει ακόμα και παιδιά του Νηπιαγωγείου), εφηβικό, αρχάριων ενηλίκων και ενηλίκων (παραστάσεων). Μάλιστα, στα χορευτικά τμήματα συμμετέχουν και αρκετοί μη Πόντιοι, οι οποίοι επιθυμούν να μάθουν ποντιακούς χορούς.


Ο πρόεδρος του συλλόγου, Κώστας Παπαδόπουλος

Φέτος επανιδρύθηκε και το τμήμα θεάτρου του συλλόγου, το οποίο είχε διαλυθεί το 2003. Το τελευταίο ήταν πολύ γνωστό, αφού ανέβαζε περίπου 45-50 παραστάσεις το χρόνο. Μάλιστα, σήμερα ο σύλλογος διαθέτει και φορτηγό για τη μεταφορά των σκηνικών και των κοστουμιών.

«Από τα πρώτα χρόνια του συλλόγου το θεατρικό τμήμα γυρνούσε από χωριό σε χωριό και ανέβαζε παραστάσεις. Είχαμε επαγγελματία σκηνοθέτη, και από το 1984 ανεβάζαμε 45-50 παραστάσεις το χρόνο. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο σύλλογός μας έμαθε τον κόσμο να βλέπει ποντιακό θέατρο», σημειώνει με στόμφο ο Π. Τσιλογλανίδης.


Το στούντιο του «Ράδιο Ακρίτες»

Όπως είπε ακόμη ο Κ. Παπαδόπουλος, στις εγκαταστάσεις των «Ακριτών του Πόντου» υπάρχει εκθετήριο με παραδοσιακά είδη από τον Πόντο (κρεμαστά, λύρες, πλεξούδες για χορευτές, χάρτες, σημαίες, λάβαρα κτλ.), καθώς και βιβλιοθήκη με περίπου 500 βιβλία και συγγράμματα. Ωστόσο, το καμάρι του συλλόγου είναι το «Ράδιο Ακρίτες» (102,3 στα ερτζιανά της Θεσσαλονίκης), το οποίο δημιούργησε και συντηρεί ο σύλλογος και εκπέμπει σε 24ωρη βάση (ποντιακή μουσική, αλλά και ζωντανές εκπομπές).


Οι «Ακρίτες» στο Ποντίων League

Στις εκδηλώσεις κοινωνικής αλληλεγγύης του συλλόγου περιλαμβάνεται η εθελοντική αιμοδοσία (γίνεται δύο φορές το χρόνο και κάθε φορά μαζεύονται περίπου 50 φιάλες αίμα) και η ενίσχυση με τρόφιμα του κοινωνικού παντοπωλείου του Δήμου Παύλου Μελά. Εξάλλου, για δεύτερη συνεχή χρονιά η Νεολαία του συλλόγου διοργανώνει το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα νεολαιών «Ποντίων League», ενώ για το καλοκαίρι σχεδιάζεται εκδρομή στον Πόντο, στην Παναγία Σουμελά. Στις χριστουγεννιάτικες γιορτές μέλη του συλλόγου λένε τα κάλαντα σε νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης, προσφέροντας χαρά σε χρόνια πάσχοντες.


Το Τμήμα Αλληλοβοήθειας

Τέλος, ο πρόεδρος του συλλόγου σημείωσε ότι στις προθέσεις της διοίκησης είναι να ξεκινήσει και τμήμα εκμάθησης ποντιακής διαλέκτου.

«Ακριτικός Κύκλος»
Ίσως η μεγαλύτερη ποντιακή εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη –μετά, βέβαια, από αυτήν της 19ης Μαΐου– είναι ο Ακριτικός Κύκλος που διοργανώνει για 18 συναπτά έτη ο Ποντιακός Σύλλογος Σταυρούπολης «Ακρίτες του Πόντου».


Το μικρό χορευτικό του συλλόγου σε εκδήλωση του Ακριτικού Κύκλου

Πρόκειται για ένα πενθήμερο πανηγύρι που λαμβάνει χώρα κάθε Ιούνιο στις εγκαταστάσεις του πρώην στρατοπέδου «Παύλου Μελά». Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει διάφορα παραδοσιακά παιχνίδια για παιδιά, ποδηλατοδρομία, χορωδιακές συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, παρασκευή ποντιακών εδεσμάτων και παρουσίαση χορών από όλο τον Πόντο. Φέτος θα διοργανωθεί ο 19ος Ακριτικός Κύκλος και θα πραγματοποιηθεί από τις 25 έως τις 30 Ιουνίου.


Πάντα πολυπληθές το ακροατήριο των εκδηλώσεων

«Ο Ακριτικός Κύκλος είναι κορυφαία πολιτιστική εκδήλωση. Αρκεί να σημειωθεί ότι κάθε μέρα έχουμε κατά μέσο όρο περίπου 2.500 επισκέπτες», τονίζει ο Κ. Παπαδόπουλος.

Ρωμανός Κοντογιαννίδης

Gallery