1 Μαρτίου 2015, 09:45 - Τελευταία Ενημέρωση: 27 Φεβρουαρίου 2015, 16:54

Αλλοπρόσαλλος ο Μάρτιος στον Πόντο – Προλήψεις και δοξασίες μιας άλλης εποχής

  • Αλλοπρόσαλλος ο Μάρτιος στον Πόντο – Προλήψεις και δοξασίες μιας άλλης εποχής

Παρόλο που επίσημα η άνοιξη αρχίζει το τελευταίο δεκαήμερο του Μαρτίου, εντούτοις ολόκληρος ο Μάρτης θεωρείται ο πρώτος μήνας της άνοιξης. Τα πράγματα το μήνα αυτόν στον Πόντο, ωστόσο, ήταν λίγο διαφορετικά. Ο Μάρτ'ς θεωρούνταν ο πιο άστατος μήνας του χρόνου εξαιτίας των συνεχών καιρικών μεταβολών, γι' αυτόν το λόγο τον έλεγαν και «πεντάγνωμο», γιατί αλλάζει καιρική «γνώμη» ακόμη και μέσα στην ίδια μέρα.

Στην Ινέπολη έλεγαν «O Μάρτης ο πεντάγνωμος», ενώ στα Σούρμενα «Μη κουρφίζητε τον Μάρτ' ατός έχ' πολλά ενιάτ'», και στο Σταυρίν «Έρθεν ο Μάρτ'ς ο αγέλαστον και ο θεοχάλαστον».

Οι νοικοκυρές την πρώτη μέρα του Μάρτη, όπως και σε κάθε αλλαγή εποχής, έκαναν γενική καθαριότητα στα σπίτια τους και δεν επέτρεπαν σε κανέναν ξένο να κάνει «ποδαρικό» αν δεν είχε περάσει πρώτα ο παπάς να αγιάσει το σπίτι.

Αυτόν το μήνα άρχιζαν και οι γεωργικές εργασίες στις πεδινές περιοχές, γιατί στα ορεινά υπήρχε ακόμη πολύ χιόνι.

Πλούσιο είναι το λαογραφικό υλικό που έχουμε για τις προλήψεις και τις δοξασίες για τον Μάρτιο στον Πόντο. Τα ζωντανά που γεννιόντουσαν το μήνα αυτόν τα έλεγαν «Μαρτές μουσκάρ'», ενώ στα Κοτύωρα υπήρχε και ρήμα «μαρτεύκομαι», που σήμαινε, για όποιον το χρησιμοποιούσε, ότι κάνει τα μαρτιάτικά του, δηλαδή είναι άστατος και κάνει ό,τι του κατέβει.

Επίσης πίστευαν ότι δεν έπρεπε να αναφέρεται το όνομα του μήνα αυτού το χειμώνα, γιατί όποιος το έκανε, θα έβλεπε πολλά φίδια το καλοκαίρι.

Ο Μάρτ'ς φέρ' τα χελιδόνια, κελαηδούν και λιών' τα χιόνια.

Στον Πόντο όταν έρχονταν τα χελιδόνια φορούσαν στο δεξί τους χέρι (στον καρπό) τον Μάρτη, δηλαδή άσπρη και κόκκινη κλωστή «ζουλιχτόν ράμμαν», να μην τους κάψει ο μαρτιάτικος ήλιος.

Σημαντικές γιορτές στον Πόντο

9 Μαρτίου Των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων. Πίστευαν πως ό,τι φυτευόταν αυτή την εποχή θα ευδοκιμούσε. Σε πολλές περιοχές έφτιαχναν πίτες με 40 ειδών χορταρικά προς τιμή των 40 Μαρτύρων.

25 Μαρτίου Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Εορταζόταν με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια, και κατανάλωναν ψάρια, και ιδιαίτερα χαψία και καλκάνια που ήταν άφθονα στη θάλασσα του Εύξεινου Πόντου.

29 Μαρτίου Της Οσίας Μητρός Μαρίας της Αιγυπτίας.