11 Ιανουάριος 2015, 12:14 - Τελευταία Ενημέρωση: 11 Ιανουάριος 2015, 11:57

Χάρης Ιορδανίδης: Ο Πόντιος που χόρευε «Συρτάκι» τη Σοβιετική Ένωση

  • Χάρης Ιορδανίδης: Ο Πόντιος που χόρευε «Συρτάκι» τη Σοβιετική Ένωση
    Ο Χάρης Ιορδανίδης (κέντρο) με το συγκρότημά του

Την καινούρια ζωή που θα ξεκινούσε αυτός και η οικογένειά του στην πατρίδα του την Ελλάδα, την οποία λαχταρούσε από παιδί αν και δεν την είχε δει ποτέ του, σκεφτόταν με χαρά ο Χάρης Ιορδανίδης, Πόντιος από την πρώην Σοβιετική Ένωση, τις ατέλειωτες μέρες και νύχτες που περίμενε στο σχεδόν ακινητοποιημένο στα σύνορα αυτοκίνητό του το μακρινό 1990. Η Ελλάδα, η μακρινή αλλά αγαπημένη πατρίδα, ήταν το μόνιμο θέμα συζήτησης με τους άλλους Ποντίους που βρίσκονταν κι αυτοί ακινητοποιημένοι στις ίδιες ατέλειωτες ουρές, στη δική τους οδύσσεια...

Αναγνωρισμένος καλλιτέχνης σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση (τραγουδιστής για περίπου δύο δεκαετίες του γνωστότερου ελληνικού συγκροτήματος «Συρτάκι») και με καλή δουλειά στην Τιφλίδα (είχε εργοστάσιο μαρμάρου και γρανίτη), ο Χάρης Ιορδανίδης δεν αμφιταλαντεύτηκε λεπτό όταν άνοιξαν τα σύνορα της Σοβιετικής Ένωσης και του δόθηκε η ευκαιρία να εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα. Υπερίσχυσαν στην ψυχή του αυτά που άκουγε από μικρό παιδί από τους παππούδες στο ποντιακό χωριό Μαντάν της σημερινής Αρμενίας για την Ελλάδα, και η απόφαση ήταν εύκολη γι’ αυτόν.


Πάντα κοντά του μια ζωγραφιά του Παρθενώνα και το πορτρέτο της γυναίκας του

«Από μικρό παιδί άκουγα τους μεγαλύτερους να λένε “αχ Ελλάδα!”, “ας πάω εκεί και ας πεθάνω”, κι όλα αυτά πέρασαν μέσα στην ψυχή μου. Όταν πήγαινα στη θάλασσα για να επισκεφτώ κάποιον φίλο μου, σκεφτόμουν πώς θα μπορέσω να πάρω τη βάρκα και να κωπηλατήσω μέχρι την Ελλάδα. Για τον καημό της Ελλάδας άφησα πίσω σπίτι, δουλειά, αυτοκίνητο, τη ζωή μου ολόκληρη. Ήθελα όλοι οι Πόντιοι να έρθουμε στην Ελλάδα, ώστε να γίνουμε περισσότεροι οι Έλληνες», λέει στο pontos-news.gr ο 70χρονος σήμερα Χάρης Ιορδανίδης.

«Πρεσβευτής» της Ελλάδας με τη μουσική

Μικρός μαθητής ακόμα, στο χωριό του είχε δει ποντιακό θέατρο από τον γνωστό εκείνη την εποχή Γιάννη Τζισμαλίδη ο οποίος ήταν επικεφαλής ενός ελληνικού καλλιτεχνικού σχήματος στη Σοβιετική Ένωση. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1960 και σε ηλικία 15 ετών, ενώ είχε πάει στην Τιφλίδα για να σπουδάσει σε μία τεχνική σχολή, έμαθε ότι ο Γιάννης Τζισμαλίδης είχε δημιουργήσει ένα ελληνικό μουσικό συγκρότημα.


Ο Χάρης Ιορδανίδης με την κιθάρα του στο σπίτι του, στην Καλαμαριά

«Πήγα να τους βρω, αλλά ντρεπόμουν πάρα πολύ να τραγουδήσω μπροστά τους. Κάποια στιγμή με άκουσε ο δάσκαλος μουσικής που τραγουδούσα μόνος μου, με πήρε από το χέρι και με έκανε τραγουδιστή», θυμάται με συγκίνηση ο Χ. Ιορδανίδης.

Τη στρατιωτική του θητεία την υπηρέτησε στην πόλη Σμαλένσκ, στην οποία βγήκε πρώτος σε όλους τους μουσικούς διαγωνισμούς, ενώ όταν απολύθηκε από το στρατό πήγε και βρήκε στην πόλη Ρουστάβι, κοντά στην Τιφλίδα, τον φίλο του Ηρακλή Παπουνίδη, με τον οποίο είχαν ξεκινήσει μαζί τη μουσική το 1960. Ο Ηρακλής Παπουνίδης ήταν τότε ο επικεφαλής των Ελλήνων καλλιτεχνών στην Τιφλίδα.


«Συρτάκι»

Οι δυο τους έκαναν ελληνικό συγκρότημα το 1967, το οποίο γνώριζε μέρα με τη μέρα μεγάλη επιτυχία, ερμηνεύοντας τραγούδια συνθετών όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Σταύρος Κουγιουμτζής κ.ά. Το 1968 είχαν δώσει στο συγκρότημά τους την επωνυμία «Συρτάκι», ιδέα της κόρης του Γιάννη Τζισμαλίδη που έπαιζε μουσική μαζί τους.

«Γίναμε πολύ γνωστοί επειδή παίζαμε Μίκη Θεοδωράκη. Εκείνη την εποχή ο Θεοδωράκης ήταν πολύ αγαπητός σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση, επειδή ήταν κομμουνιστής. Στις συναυλίες μας ακόμα και οι μη Έλληνες χόρευαν ελληνικούς χορούς. Η επιτυχία μας είχε ως αποτέλεσμα να μας καλέσει η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Τιφλίδας, με την οποία συνεργαστήκαμε το 1974. Αυτοί μας είπαν ότι πρέπει να αλλάξουμε το όνομα του συγκροτήματός μας επειδή παίζαμε σε κρατικό φορέα, κι εμείς το κάναμε “Ελλάδα”», αναφέρει ο Χάρης Ιορδανίδης.

Η συνεργασία με τη Φιλαρμονική ολοκληρώθηκε το 1978, όταν και ξαναγεννήθηκε το «Συρτάκι», με το οποίο ο Χάρης Ιορδανίδης και η μουσική παρέα του έδωσαν χιλιάδες συναυλίες σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση μέχρι τα μέλη του να πάρουν το δρόμο για την Ελλάδα.

«Όλοι οι Σοβιετικοί μας αγαπούσαν, επειδή αγαπούσαν την ελληνική μουσική. Καταφέραμε να γίνουμε το πιο γνωστό ελληνικό συγκρότημα σε μια χώρα τριακοσίων εκατομμυρίων κατοίκων», αφηγείται.

Το «Συρτάκι» ενώνει τους Έλληνες της ΕΣΣΔ

Με μπροστάρη το «Συρτάκι» και με στόχο να βρει τρόπους ώστε να παραμένουν ενωμένοι οι Έλληνες Πόντιοι της Σοβιετικής Ένωσης, ο Χ. Ιορδανίδης και οι σύντροφοί του προχώρησαν σε μια σειρά από ενέργειες και δράσεις.

Ειδικότερα, το 1980 δημιούργησαν έναν πολιτιστικό σύλλογο νεολαίας στην Τιφλίδα και προχώρησαν αφιλοκερδώς σε συναυλίες σχεδόν σε κάθε ελληνικό χωριό στη Γεωργία και στην Αρμενία. «Λέγαμε στους επικεφαλής του χωριού να διοργανώσουν μια γιορτή ώστε να έρθουν οι νέοι από τις πόλεις, κι εμείς θα παίζαμε μουσική.

Αυτές οι γιορτές που γίνονταν κάθε χρόνο για να μη διαλυθεί ο ελληνισμός, αποτελούσαν το... ίντερνετ της εποχής. Χιλιάδες νέοι άνθρωποι γνωρίστηκαν σ’ αυτές κι έκαναν τις δικές τους οικογένειες», λέει με καμάρι.

Ίσως η πιο σημαντική δράση τους ήταν όταν ζήτησαν –και το πέτυχαν– το 1984 από την ηγεσία της τότε Σοβιετικής Ένωσης να διδάσκεται η ελληνική γλώσσα μία φορά την εβδομάδα στα σχολεία των περιοχών όπου κατοικούσαν Έλληνες.


Μας δείχνει το μνημείο που έστησε στο χωριό του για τους πεσόντες στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Να σημειωθεί ακόμα ότι με έξοδα του Χ. Ιορδανίδη ανεγέρθηκε στο χωριό του ένα μνημείο για τους κατοίκους του που σκοτώθηκαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη βάση του μνημείου παριστάνεται η κλαίουσα μάνα που ανάβει το καντήλι, από πάνω είναι γραμμένα τα ονόματα 95 θανόντων –ανάμεσά τους μόνο 3-4 Αρμένιοι και οι υπόλοιποι Πόντιοι– και στην κορυφή υπάρχει η μορφή του Πόντιου ήρωα του πολέμου Κωνσταντίνου Χατζίδη (Χάτζεβ).

Στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης

Σήμερα ο Χάρης Ιορδανίδης ζει στην Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης και καμαρώνει τα δύο παιδιά του που είναι επιστήμονες. Η κόρη του είναι γιατρός και ο γιος του ο Ηλίας είναι δικηγόρος και πολλές φορές πρωταθλητής Ελλάδος στο τζούντο. Συνέχισε να τραγουδάει ποντιακά και ελληνικά τραγούδια και μάλιστα έχει κυκλοφορήσει και CD.

Συνεχίζει να βρίσκεται με τον φίλο του Ηρακλή Παπουνίδη και συνεργάστηκαν με το ποντιακό συγκρότημα «Τραντέλενοι».

Στην ερώτηση για το αν μετανιώνει που άφησε μια πετυχημένη ζωή στη Σοβιετική Ένωση για να έρθει στην Ελλάδα, η απάντησή του είναι κατηγορηματικά αρνητική.

«Δεν μετανιώνω που ήρθα στην Ελλάδα, αλλά καλύτερα να μην έβλεπα αυτά που συμβαίνουν σήμερα στην Ελλάδα. Όμως το λέω σε όλους ότι ο ελληνισμός δεν θα γονατίσει. Σε λίγα χρόνια θα σηκώσει και πάλι το κεφάλι της περήφανα η Ελλάδα», καταλήγει με αποφασιστική φωνή ο Χ. Ιορδανίδης.


Το 2008 τιμήθηκε για την προσφορά του
από τον τότε νομάρχη Θεσσαλονίκης Π. Ψωμιάδη.

Ρωμανός Κοντογιαννίδης