10 Ιανουάριος 2015, 10:55 - Τελευταία Ενημέρωση: 9 Ιανουάριος 2015, 12:25

Εκλογές 2015: Γιατί δεν θα γίνουν επαναληπτικές την 1η Φεβρουαρίου

  • Εκλογές 2015: Γιατί δεν θα γίνουν επαναληπτικές την 1η Φεβρουαρίου

Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι εάν δεν υπάρξει αυτοδυναμία στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου, τότε την επόμενη Κυριακή 1η Φεβρουαρίου θα οδηγηθούμε και πάλι στις κάλπες. Αυτή η αίσθηση όμως δεν είναι αληθινή, μια και θα πρέπει πρώτα να εκλεγεί νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας και μετά να οδηγηθούμε σε νέα εκλογική αναμέτρηση – μια (ενδεχόμενη) αναμέτρηση που εκτός των άλλων θα έχει ως χαρακτηριστικό της τη λίστα και όχι το σταυρό προτίμησης, καθώς δεν θα έχει παρέλθει το 18μηνο.

Ο οδικός χάρτης της επόμενης ημέρας των εκλογών

Στις 25 Ιανουαρίου στήνονται οι κάλπες. Η Βουλή που θα εκλεγεί θα συγκληθεί στις 5 Φεβρουαρίου. Μετά την ορκωμοσία των βουλευτών, ο προσωρινός πρόεδρός της (ο α΄ αντιπρόεδρος του απελθόντος Προεδρείου) καλεί για την επομένη ημέρα, όπως ορίζει το άρθρο 7 του Κανονισμού της Βουλής, εν προκειμένω την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2015, τους βουλευτές να εκλέξουν τον Πρόεδρο της Βουλής (με μυστική ψηφοφορία και με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών). Ακολούθως η Βουλή, κατά την αμέσως επόμενη συνεδρίαση, όπως προβλέπει το άρθρο 8 του Κανονισμού, εκλέγει με τέσσερις διαδοχικές, χωριστές ψηφοφορίες τους αντιπροέδρους, τους κοσμήτορες και τους γραμματείς.

Η αμέσως επόμενη συνεδρίαση μπορεί να είναι το ίδιο απόγευμα (της 6ης Φεβρουαρίου). Από εκεί και πέρα ανοίγει ο δρόμος για τη δεύτερη φάση των ψηφοφοριών για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, η οποία, σύμφωνα με κοινοβουλευτικούς κύκλους, πιθανολογείται να ξεκινήσει το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2015.

H Βουλή που αναδεικνύεται από τις νέες εκλογές, αμέσως μόλις συγκροτηθεί σε σώμα, εκλέγει με ονομαστική ψηφοφορία Πρόεδρο της Δημοκρατίας με την πλειοψηφία των 3/5 του όλου αριθμού των βουλευτών (180), ενώ αν δεν επιτευχθεί η πλειοψηφία αυτή, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ύστερα από πέντε πλήρεις ημέρες (δηλαδή στις 13 Φεβρουαρίου) και εκλέγεται Πρόεδρος εκείνος που συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151).

Αν πάλι δεν επιτευχθεί ούτε αυτή τη φορά η απαιτούμενη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται για τρίτη φορά, πάλι ύστερα από πέντε πλήρεις ημέρες (δηλαδή στις 19 Φεβρουαρίου), μεταξύ των δύο προσώπων που πλειοψήφησαν, και θεωρείται ότι έχει εκλεγεί Πρόεδρος Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε τη σχετική πλειοψηφία.

Τι θα γίνει με την κυβέρνηση

Αυτά όσον αφορά τον Πρόεδρο. Τι γίνεται όμως με την κυβέρνηση; Την Δευτέρα 26 Ιανουαρίου (αν είναι ξεκάθαρη η εικόνα) ή το αργότερο την Τρίτη 26, ο Κάρολος Παπούλιας θα δώσει την πρώτη διερευνητική εντολή στο πρώτο σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμμα που θα προκύψει από τις κάλπες και δεν θα έχει αυτοδυναμία.

Το Σύνταγμα (άρθρο 37) προβλέπει ότι «αν κανένα κόμμα δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει στον αρχηγό του κόμματος που διαθέτει τη σχετική πλειοψηφία διερευνητική εντολή για να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης που να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής».

Αν δεν διαπιστωθεί αυτή η δυνατότητα, τότε ο Πρόεδρος «παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος και αν δεν τελεσφορήσει και αυτή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου κόμματος».

Το Σύνταγμα προβλέπει ότι κάθε διερευνητική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι ο κάθε αρχηγός είναι υποχρεωμένος να εξαντλήσει το διάστημα αυτό – όπως άλλωστε έχει συμβεί στο παρελθόν.

Εφόσον οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής, επιδιώκει τον σχηματισμό κυβέρνησης από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα για τη διενέργεια εκλογών. Σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό (υπηρεσιακής) κυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές.

Η παράλληλη διαδικασία των διερευνητικών εντολών για τον σχηματισμό κυβέρνησης και της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας (δεύτερη φάση) δεν έχει προηγούμενο, τουλάχιστον μεταπολιτευτικά.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν δεν καταλήξει η διαδικασία των διερευνητικών εντολών σε σχηματισμό νέας κυβέρνησης, η νέα Βουλή υποχρεωτικά θα πρέπει να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Δηλαδή, με βάση το χρονοδιάγραμμα, νέες κάλπες μπορεί να στηθούν στις αρχές Μαρτίου.