20 Δεκέμβριος 2014, 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση: 3 Φεβρουάριος 2015, 17:55

Δήμητρα Μανθεάκη: Οι Πόντιοι, φωτεινό παράδειγμα αγωνιστών

  • Δήμητρα Μανθεάκη: Οι Πόντιοι, φωτεινό παράδειγμα αγωνιστών

Ανήκει στις πιο θλιβερές σελίδες της ιστορίας, και το μελάνι με το οποίο χαράχτηκε στις ψυχές των ανθρώπων δεν θα ξεθωριάσει ποτέ· οι αναμνήσεις θα αιωρούνται πάντοτε σε εκείνα τα μέρη. Σμύρνη, βίαιος ξεριζωμός των Ελλήνων από την πατρίδα τους. Ζωές που τυλίγονται στις φλόγες. Άνθρωποι που, όπως μοιράζεται μαζί μας η συγγραφέας του βιβλίου Άγγιγμα από πάγο, Δήμητρα Μανθεάκη, «δεινοπάθησαν κι όμως δεν έχασαν το κουράγιο και όρθωσαν το ανάστημά τους ενάντια στα χτυπήματα της μοίρας». Ακριβώς όπως και οι Πόντιοι, που «είναι ένας λαός περήφανος που έχει μάθει να αγωνίζεται αποτελώντας ένα φωτεινό παράδειγμα για όλους μας». Έτσι είναι άλλωστε οι πραγματικοί νικητές της ζωής. Ό,τι κι αν συμβαίνει, όσο ανελέητα κι αν τους φέρεται το πεπρωμένο, εκείνοι βρίσκουν πάντοτε τη δύναμη να σηκωθούν και να δημιουργήσουν το νέο μέσα από τις στάχτες του παρελθόντος.

Τι συμβολίζει ο τίτλος του νέου σας βιβλίου, Άγγιγμα από πάγο;
O τίτλος του νέου βιβλίου μου συμβολίζει την παγωνιά της ψυχής ορισμένων ανθρώπων που η ιδιοτέλεια, η σκληρότητα και το προσωπικό συμφέρον τούς οδηγεί σε ακατανόμαστες πράξεις σε βάρος ακόμα και των ίδιων των μελών της οικογένειάς τους.

Βασικός άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η πλοκή του είναι ο ξεριζωμός των Ελλήνων από τη Σμύρνη. Πώς επιλέξατε να διαδραματιστεί κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου;
Πήρα μια συγκεκριμένη γνωστή μου οικογένεια, μέσα από τις εκατοντάδες χιλιάδες που δεινοπάθησαν εκείνη την περίοδο και μετέπειτα, και κατέγραψα τις περιπέτειές της με πιστότητα, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους.

Ταξιδέψατε πριν από τη συγγραφή του και η ίδια στα μέρη που δρουν οι χάρτινοι ήρωές σας προκειμένου να βιώσετε νοερά την περιπέτειά τους;
Δεν ταξίδεψα στα μέρη δράσεως των πρωταγωνιστών. Αφουγκράστηκα τις αφηγήσεις τους και το μυαλό μου έζησε το δράμα τους σαν να ήμουν παρούσα και συνυπέφερα συμμεριζόμενη την αγωνία και τα βάσανά τους.

Πρόσφυγες. Άνθρωποι που εγκαταλείπουν βεβιασμένα την πατρίδα τους κάνοντας μια νέα αρχή κάπου αλλού. Από πού αντλεί ο άνθρωπος τόση δύναμη, όταν του χτυπάει την πόρτα ο εφιάλτης;
Από το αίσθημα της επιβίωσης που τον ατσαλώνει και την ελπίδα ότι ο πανδαμάτωρ χρόνος θα γιατρέψει τις πληγές και θα ξημερώσει ένα καλύτερο αύριο.

Ο έρωτας της Λουίζας και του Αλέξη διακόπτεται απότομα, όταν εκείνος στέλνεται στο μέτωπο ως λιποτάκτης. Εκείνη όμως ζει με την ανάμνησή του για πολλά χρόνια. Υπάρχουν σήμερα τόσο μεγάλες αγάπες;
Η αλήθεια είναι πως στην εποχή μας πολλές αξίες έχουν ξεφτίσει και η αληθινή και διά βίου αγάπη έχει γίνει ακριβοθώρητη. Στα κρυφά μας όνειρα, όμως, όλοι θέλουμε να είμαστε αντικείμενα μιας τέτοιας αγάπης, όσο ανέφικτο κι αν φαντάζει αυτό. Αν ευλογηθούμε με ένα τέτοιο βαθύ και ειλικρινές συναίσθημα, όπως της Λουίζας και του Αλέξη, τότε πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας ευτυχείς και προνομιούχους.


Από την παρουσίαση του βιβλίου (φωτ.: Χρήστος Μπόνης)

Στις σελίδες του αναφέρεστε και στον ποντιακό πληθυσμό. Τι ήταν αυτό που σας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση για εκείνους κατά την έρευνά σας πριν ξεκινήσετε να αποτυπώνετε στο χαρτί το εν λόγω μυθιστόρημα;
Οι Πόντιοι είναι ένας κατατρεγμένος λαός που δεν υπέφερε λιγότερα από ό,τι οι Αρμένιοι το 1915 ή οι άλλοι Μικρασιάτες το 1922. Έχασαν πατρίδα, έχασαν τους ανθρώπους τους, έχασαν περιουσίες που πάλευαν να δημιουργήσουν μια ζωή. Δεν έχασαν όμως το κουράγιο, την πολυπραγμοσύνη και την αέναη εργατικότητα και δημιουργικότητά τους. Είναι πάντα στο στίβο της ζωής, περήφανοι και αγωνιστές, μεταλαμπαδεύοντάς μας το φωτεινό τους παράδειγμα να στεκόμαστε πάντα όρθιοι στα χτυπήματα της μοίρας.

Ένας από τους ήρωες, ο Βασίλης, διστάζει να εξομολογηθεί τον έρωτά του στη Λουίζα για να μη διαταράξει τις μεταξύ τους ισορροπίες. Πιστεύετε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις είναι προτιμότερο να επιλέγει κανείς το δρόμο της σιωπής;
Όχι! Ο άνθρωπος πρέπει να τολμά και να εκφράζει αυτά που κρύβει μέσα του και να είναι έτοιμος να αποδεχθεί και τα θετικά και τα αρνητικά. Ο φόβος για την απόρριψη ή την αποτυχία δεν πρέπει να γίνεται τροχοπέδη στις διεκδικήσεις μας γιατί θα αποστασιοποιηθούμε από τις καταστάσεις και θα μετατραπούμε σε θεατές της ζωής αντί να είμαστε ενεργά μέλη της, έτοιμα να παλέψουν και να κατακτήσουν.

«Πολλές φορές αναλογιζόταν τις συμφορές που τους είχαν βρει και μονολογούσε: Πώς μας κατάντησες έτσι Θεέ μου;», διαβάζουμε. Τελικά είναι η μοίρα ή οι εκάστοτε ενέργειες του ανθρώπου που διαμορφώνουν τις συνθήκες της ζωής του;
Και τα δύο.

Άλλωστε οι Έλληνες από αρχαιοτάτων χρόνων πίστευαν στην «ειμαρμένη», τη μοίρα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν πρέπει να αγωνίζεται σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του.

 Όποιος υπομένει και επιμένει να ακολουθεί το όνειρό του, κάποια στιγμή θα δικαιωθεί και θα απολαύσει την πραγματοποίησή του. Μια κάποια εύνοια όμως της τύχης είναι πάντοτε καλοδεχούμενη. Γι’ αυτό δεν ευχόμαστε άλλωστε «Καλή τύχη» σε εκείνους που επιχειρούν ένα καινούριο εγχείρημα;

Βρίσκεστε ήδη στη συγγραφή του επόμενου βιβλίου σας; Ποια είναι τα άμεσα επαγγελματικά σας σχέδια;
Γράψιμο-γράψιμο-γράψιμο, ώστε να αποτυπώσω στο χαρτί ιδέες και καταστάσεις που είτε με προβληματίζουν είτε μου δείχνουν δρόμους ελπίδας και ψυχικής ανάτασης και μου γενούν τη διακαή επιθυμία να τις μοιραστώ με τους αναγνώστες μου.

  • Η συνέντευξη δόθηκε στη δημοσιογράφο Βίκυ Καλοφωτιά.
  • Το βιβλίο της Δήμητρας Μανθεάκη Άγγιγμα από πάγο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ωκεανός.