Περικλής Νεάρχου
9 Δεκέμβριος 2014, 09:00

Οι τουρκικές διεκδικήσεις για «συνεκμετάλλευση» του φυσικού αερίου της Κύπρου

Η σύγκληση του Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας Τουρκίας-Ελλάδος, στις 5-6 Δεκεμβρίου, και η επίσκεψη Νταβούτογλου, δεν έπρεπε να είχαν γίνει ενώ βρίσκεται ακόμη το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Barbaros» στην κυπριακή ΑΟΖ. Η προσπάθεια δημιουργίας νέων τετελεσμένων γεγονότων και η χρήση της ωμής βίας για διπλωματικό εκβιασμό δεν πρέπει να μένουν αναπάντητες, και πολύ περισσότερο δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με πολιτικές κατευνασμού. Οι πολιτικές αυτές δεν αποτρέπουν αλλά αποθρασύνουν την άλλη πλευρά.

Εκμεταλλευόμενος την κατευναστική πολιτική της Ελλάδος, ο Τούρκος πρωθυπουργός αξιοποίησε την ευκαιρία για να προβάλει και να προπαγανδίσει τις τουρκικές διεκδικήσεις σε όλη τη γραμμή, από την Κύπρο ως τη Θράκη. Ιδιαίτερα για την Κύπρο, που βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο με την εισβολή του «Barbaros» στην Κυπριακή ΑΟΖ, ο Τούρκος πρωθυπουργός προσπάθησε να δημιουργήσει την εντύπωση ότι Αθήνα και Άγκυρα βρίσκονται πολύ κοντά σε συμφωνία πάνω σε μια φόρμουλα για την εκτόνωση της καταστάσεως και την επανάληψη των διακοινοτικών συνομιλιών, με υπονοούμενη την προσέγγιση στο θέμα του φυσικού αερίου.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η ελληνική πλευρά δεν διέψευσε με κατηγορηματικό τρόπο τους ισχυρισμούς που διετύπωσε ο Τούρκος πρωθυπουργός, μιλώντας σε Τούρκους δημοσιογράφους και στο Τουρκικό Πρακτορείο Ειδήσεων «Ανατολού», ότι υπάρχει δήθεν συμφωνία Αθηνών και Άγκυρας «για εκμετάλλευση από κοινού» του φυσικού αερίου της Κύπρου.

Προφανώς, δεν είναι νοητό η Αθήνα να συμφώνησε για ένα θέμα για το οποίο δεν έχει καμιά εξουσιοδότηση και για το οποίο τον τελευταίο λόγο έχει η Λευκωσία. Ενδεχόμενη αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων, με πρόσχημα την αποχώρηση του «Barbaros» μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου, οπότε λήγει η Τουρκική Εντολή προς Ναυτιλλομένους (NAVTEX), θα ήταν ολέθρια γιατί:

  • Θα υπονόμευε την κυριαρχία και την ίδια τη διεθνή υπόσταση και αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  • Θα άνοιγε το δρόμο για την αρπαγή από την τουρκική πλευρά του λεόντειου μέρους του φυσικού αερίου της Κύπρου. Σημειωτέον, η Άγκυρα δεν διεκδικεί μόνο την «ισότιμη» συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων. Διεκδικεί επίσης για την ίδια μεγάλο μέρος της ΑΟΖ της ελεύθερης Κύπρου και την εξαγωγή του φυσικού αερίου της Κύπρου στην Ευρώπη με αγωγό μέσω Τουρκίας. Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ συμφωνούν για τη δημιουργία, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, του Αγωγού της Ανατολικής Μεσογείου, που θα συνδέει το Ισραήλ και την Κύπρο με την Κρήτη, την Πελοπόννησο και την Ήπειρο, όπου θα συναντά τον αγωγό TAP.
  • Θα άνοιγε επίσης το δρόμο για επιβολή στην Κύπρο «λύσεως» χειρότερης από το σχέδιο Ανάν, εφόσον θα περιλαμβανόταν τώρα και η «μοιρασιά» του φυσικού αερίου της Κύπρου. Θα ήταν νοητή η αξιοποίηση ενός μέρους του φυσικού αερίου της Κύπρου για να επιτευχθεί μια αποδεκτή λύση του Κυπριακού. Να θυσιασθεί όμως το φυσικό αέριο της Κύπρου, με αντάλλαγμα μια «λύση» τύπου σχεδίου Ανάν, που θα έθετε ολόκληρη την Κύπρο υπό τον γεωπολιτικό έλεγχο της Άγκυρας, θα ήταν όχι απλώς ήττα αλλά καταισχύνη και όνειδος για την ελληνική πλευρά.
  • Θα εμβόλιζε επίσης οριστικά την πολιτική της Ελλάδος και της Κύπρου για την οικοδόμηση περιφερειακών στρατηγικών συμμαχιών με το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Η αυτοκατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, με μια δήθεν «λύση», θα άφηνε τις χώρες αυτές χωρίς έγκυρο συνομιλητή στη Λευκωσία. Η φιλοδοξία του Ελληνισμού, της Ελλάδος και της Κύπρου, για μια δυναμική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, θα έμενε μετέωρη.

Πρέπει, για το λόγο αυτόν, η ελληνική πλευρά να παραμείνει σταθερή στις θέσεις της και να μη διολισθήσει σε παζάρι, με βάση τις απαράδεκτες τουρκικές αξιώσεις για το φυσικό αέριο της ελεύθερης Κύπρου, που θα δημιουργούσε προηγούμενο και για την ΑΟΖ της Ελλάδος. Αυτό που χρειάζεται η ελληνική πλευρά είναι μια άλλη πολιτική και επείγουσα ενίσχυση της άμυνας της Ελλάδος και της Κύπρου.