10 Νοέμβριος 2014, 16:31 - Τελευταία Ενημέρωση: 12 Νοέμβριος 2014, 13:12

Ευρώπη καλεί… κομήτη με τη βοήθεια και του Θανάση Οικονόμου

  • Υποθετικό σενάριο του τρόπου με τον οποίο θα προσεδαφιστεί η συσκευή «Φίλαι» στον κομήτη 67P/Τσουριούμοφ/Γκερασιμένκο (πηγή: ESA)

Διαστημική ιστορία με τη δική της αποκλειστικά υπογραφή θέλει να γράψει η γηραιά ήπειρος. Την Τετάρτη το πρωί το μητρικό, μη επανδρωμένο σκάφος «Ροζέτα» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) θα επιχειρήσει να απελευθερώσει μια μικρή ρομποτική συσκευή-εργαστήριο που σκοπός είναι να αγκιστρωθεί σε εν κινήσει κομήτη.

Ποτέ έως τώρα μια διαστημική συσκευή με προέλευση τη Γη δεν έχει προσεδαφιστεί σε κομήτη. Αυτή τη φορά η συσκευή φέρει την αρχαία ελληνοαιγυπτιακή ονομασία «Φίλαι» (από το όνομα ενός οβελίσκου στο ομώνυμο νησί του Νείλου). Ο κομήτης που έχει… βάλει στο μάτι είναι ο 67P/Τσουριούμοφ/Γκερασιμένκο (τιμής ένεκεν στους δύο Ουκρανούς αστρονόμους που τον ανακάλυψαν το 1969).

Όπως είναι φυσικό, η ιστορική διαστημική αποστολή έχει προσελκύσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Δεν είναι μόνο το ότι για την προετοιμασία της χρειάστηκαν περίπου δύο δεκαετίες και 1,3 δισ. ευρώ. Η έκβαση του εγχειρήματος θεωρείται, απλώς, αβέβαιη. Η επιφάνεια του παγωμένου κομήτη, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση περίπου μισού δισεκατομμυρίου χιλιομέτρων από τον πλανήτη μας, δεν είναι καθόλου ομαλή, και οι υπεύθυνοι με πολύπλοκους μαθηματικούς τύπους έπρεπε να διαλέξουν την λιγότερο κακή λύση!

Επιπλέον οι συνθήκες που επικρατούν πάνω αλλά και γύρω από τον κομήτη προβληματίζουν τους επιστήμονες αφού συνεχώς επιδεινώνονται. Υπεύθυνες θεωρούνται οι εκτινάξεις αερίων και ύλης που προκαλούνται όσο ο κομήτης πλησιάζει τον Ήλιο και θερμαίνεται.


Μωσαϊκό τεσσάρων εικόνων δείχνει το σημείο προσεδάφισης στον κομήτη. Η φωτογραφία τραβήχτηκε στις 30 Οκτωβρίου (πηγή: ESA/Rosetta/NAVCAM, CC BY-SA 3.0 IGO)

Ο αποχωρισμός του βάρους 100 κιλών οχήματος «Φίλαι» από τη «Ροζέτα» θα γίνει στις 10:30 (ώρα Ελλάδος) και ενώ θα βρίσκεται σε απόσταση 20 χλμ. από τον πλανήτη. Αν όλα πάνε βάσει των υπολογισμών, η προσεδάφισή του στον κομήτη θα γίνει στις 17:30 (ώρα Ελλάδος) και μισή ώρα αργότερα θα φτάσει στη Γη το ραδιοσήμα που θα επιβεβαιώσει την επιτυχία.

Στη φιλόδοξη αυτή αποστολή συμμετείχαν 50 εταιρίες από 14 ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ, καθώς και προσωπικό 200 ατόμων. Ένας από τους σημαίνοντες συντελεστές είναι ο Θανάσης Οικονόμου, Senior Scientist στο Εργαστήριο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας του Πανεπιστημίου του Σικάγου.

Ο Θανάσης Οικονόμου, γεννημένος στο Ζιάκα του νομού Γρεβενών, έχει βραβευτεί πολλές φορές για τη συμβολή του στη μελέτη του Ηλιακού Συστήματος και για τη συμμετοχή του σε διαστημικές αποστολές.

Την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου θα βρεθεί στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ. Εκεί θα παρουσιάσει στους φοιτητές τα πρώτα αδημοσίευτα αποτελέσματα από την επικείμενη (και όλοι εύχονται επιτυχημένη)  προσεδάφιση.
 
Όσοι δεν βρεθούν στη διάλεξη μπορούν να παρακολουθούν και μέσω του twitter την αποστολή με το hashtag #CometLanding ή μέσω streaming από την ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας  http://new.livestream.com/esa/cometlanding.