28 Απρίλιος 2013, 09:50 - Τελευταία Ενημέρωση: 5 Σεπτέμβριος 2014, 20:44

Τα Ποντιακά Κάλαντα των Βαΐων

  • Τα Ποντιακά Κάλαντα των Βαΐων

Κυριακή των Βαΐων στην Μαύρη θάλασσα και τα μαυροθαλασσόπουλα έχουν σηκωθεί νωρίς νωρίς να ετοιμαστούν και να βγούν για την αναβίωση του ποντιακού εθίμου το βάεμαν.

Μετά τη λειτουργία, μαζεύονται σε ομάδες, γυρίζουν πόρτα πόρτα όλο το χωριό και λένε τα κάλαντα. Απ' άκρη σ' άκρη σ ολόκληρο τον Πόντο παιδικές φωνούλες γεμίζουν τον αέρα:

Στην περιοχή της Ματσούκας τα παιδιά τραγουδούν:

Βάια βάια το βαϊ,
τρώμε οψάρα και χαμψίν
και τ' απάν την Κερεκήν
τρώμε βούτορον, τυρίν

Ενώ στα Κοτύωρα:

Βάι-βάι των Βαγιών
σέν' κερκέλ' κι εμέν ωβόν.

Στο καλαθάκι με τα βάγια που κρατούν, οι νοικοκυρές τους βάζουν αυγά, σακιαρλαμάδες , παράδες ή σπανιότερα και κανένα μαντίλι. Τα κερκέλ που λαμβάνουν άλλα τα περνάν σε σχοινί και τα βάζουν σαν περιδέραιο στο λαιμό τους και άλλα τα έχουν σαν ουρές περασμένα σε σχοινί που δένουν στη μέση τους με τη μια άκρη του ελεύθερη. Τα πιο πολλά τα περνούν σε ξύλο:

Στις κουζίνες τώρα οι νοικοκυρές την ημέρα αυτήν ετοιμάζουν τα τσίγκουρα, καλαμπόκια που τα βράζουν σπυρί-σπυρί, για να τα δώσουν μαζί με όλα τα άλλα αντιγύρισμα στα κάλαντα των παιδιών και στη συνέχεια ετοιμάζουν το φαγητό της ημέρας: χαψία!

Τα χαψία είναι ψάρια που βρίθουν στα νερά της Μαύρης θάλασσας, τα επονομαζόμενα καλκάνια. Στην Ελλάδα οι πρόσφυγες χρησιμοποιούν το κοντινότερο στα καλκάνια είδος ψαριού, τη σαρδέλα ή το γαύρο για να φτιάχνουν τις συνταγές που θέλουν χαψία.