21 Απρίλιος 2013, 13:10 - Τελευταία Ενημέρωση: 5 Σεπτέμβριος 2014, 20:45

Κανόνες προφοράς της Ποντιακής διαλέκτου

  • Αγρίνιο: Νέο πρόγραμμα διδασκαλίας της ποντιακής διαλέκτου - Ξεκινούν οι αιτήσεις

Την Ποντιακή διάλεκτο μιλούσαν κυρίως στον Πόντο. Άρχισε να χρησιμοποιείται στον γραπτό λόγο στην Ελλάδα και στη Ρωσία, με διαφορετικούς χαρακτήρες και κανόνες. Εμείς θα ασχοληθούμε με την γραφή και απόδοση της Ποντιακής στον Ελλαδικό χώρο.

Κατ’ αρχή να ξεκαθαρίσουμε ένα σημαντικό πράγμα. Η Ποντιακή είναι μια από τις τέσσερις διαλέκτους της ελληνικής γλώσσας. Η περισσότερο ομιλούμενη από τις άλλες τρεις που είναι: Η Καππαδοκική, η Κατωϊταλική και η Τσακώνικη.

Τα Ηπειρώτικα, τα Κρητικά, τα Νησιώτικα κ.λ.π. είναι ιδιωματισμοί και όχι διάλεκτοι. Σαν ελληνική διάλεκτος δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει γράμματα άλλα πλην του ελληνικού αλφαβήτου.

Σε μερικά όμως γράμματα προστίθενται κάποια σύμβολα για να αποδώσουν τη σωστή προφορά ορισμένων λέξεων. Τα σύμβολα αυτά για να διαβαστούν από τον κάθε υπολογιστή πρέπει να είναι εγκατεστημένη η ειδικά διαμορφωμένη γραμματοσειρά, πράγμα αδύνατο.

Επειδή η γραφή της Ποντιακής διαλέκτου σε υπολογιστές δεν δύναται να γίνει με τη χρήση των παραπάνω φθόγγων (διότι απαιτείται όπως είπαμε η εγκατάσταση της ειδικά διαμορφωμένης γραμματοσειράς σε κάθε υπολογιστή), μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά η παρακάτω “τεχνική”

Παρακάτω άπεικονίζονται οι φθόγγοι που χρησιμοποίησε o Άνθιμος Α. Παπαδόπουλος για τη συγγραφή του Ιστορικού Λεξικού της Ποντιακής Διαλέκτου.

Το έντονο α προφέρεται μεταξύ ε+α όπως το Γερμανικό ä

Το έντονο ο προφέρεται μεταξύ ε+ο όπως το Γερμανικό ö

Το έντονο ζ προφέρεται όπως το Γαλλικό j

Το έντονο ξ προφέρεται όπως το Γερμανικό ksch

Το έντονο σ προφέρεται όπως το Γαλλικό ch

Το έντονο χ προφέρεται όπως το Γαλλικό ch

Το έντονο ψ προφέρεται όπως το Γερμανικό psch

Έτσι μπορούμε να γράφουμε χερ’=χέρι αντί σερ, χον=χιόνι αντί σον, μαχαίρ’=μαχαίρι αντί μασέρ, χιλ’=χίλιοι αντί σιλ, κχύσον'=χύσε (εκ του αρχαίου έκχυσον) αντί ξύσον κ.ο.κ.

Αυτοί είναι οι κύριοι φθόγοι, υπάρχουν και δευτερεύοντα σύμβολα όπως το υφέν ~ και η υποδιαστολή κάτω απ’ το ι (γιώτα)

mavropouloskostas

Δείτε τη φωτογραφία με τους φθόγγους...

Gallery